25 июля 2024

АДÆМÆН СÆ  САГЪÆССАГ ФАРСТАТÆН – ГЪУДДАГÆЙ ДЗУАПП

02.12.2023 | 22:01

Республикæ Цæгат Иристон-Аланий Сæргълæууæг Сергей Меняйло искодта аллианзон комкоммæ эфир æма дзуæппитæ равардта цæргути фарстатæн. Эфир адтæй телеканал «Осетия-Иристон»-бæл, цудæй æртæ сахаттей дæргъи. Дзубанди рауадæй æхсæнадон транспорти, ахуради къабази ирæзти, уæлбарæ лæггæдтæй пайдагæнæг адæмæн хуастæ лæвар дæттуни, æхсæнадон фæзуæтти æма фæндаггон инфраструктури ахсгиагдæр фарстатæбæл.

Телестудий хæццæ бастдзийнади адтæнцæ Республикæ Цæгат Иристон-Аланий Хецауади Сæрдар, æ хуæдæййевгутæ, æнхæстгæнæг хецауади минæвæрттæ, районти разамонгутæ.

 

АГЪАЗИ МАДЗÆЛТТÆ

Уæрæсей Президенти унаффи 2024 анз нимад æрцудæй Бийнонти анзбæл, уомæ гæсгæ фарстатæ адтæнцæ бийнонтæн агъази мадзæлттæбæл. Сергей Меняйло байхæс кодта Финансон ведомстви, Фæллойнæ æма социалон ирæзти министртæн, цæмæй рагацау исбæлвурд кæнонцæ агъази регионалон нисантæ. Уони фæрци бийнонти институт ирæздзæнæй. Нур бал исфæндæ кодтонцæ, фиццаг сувæллон кæмæн фæззиндтæй, фондз æма инсæй анзей уæнгæ кæбæл цæуй, еци силгоймæгтæн бафедун фæйнæ 50 мин соми. Æнгъæлдзау силгоймæгтæн сæ цæрæнбунæттæ кæми ’нцæ, уой нæ нимайгæй, иннæ анз еугур арæндæнтти нæуæгигурдтæн дæр дæтдзæнæнцæ комплекттæ.

 

НÆДТИ УАВÆР

Мæздæги райони Комаровой гъæунги цæрæг Икъоти Аркадийи фарста баст адтæй Руденкой гъæунгæ асфальтæй исæхгæнуни туххæй. Гъæуихецау Адирхати Руслан куд радзурдта, уотемæй Мæздæги райони бюджети фæрци 2024 анзи надмæ базелдзæнæнцæ. Ногири гъæуи автомобилон хеди фарста дæр рæнгъæмæ рахастонцæ. Республикæ Цæгат Иристон-Аланий Сæргълæууæг куд фæббæрæг кодта, уотемæй Уæрæсей Президент исæвардта республики курдиæттæн федералон бюджетæй фæрæзнитæ радех кæнуни ихæс.

«Хед æртæ мæйемæ не ’саразунцæ. Беретæ уомæ æнгъæлмæ кæсунцæ. Мах бал нæхе харзæй проектон-хæрзти гæгъæдитæ искодтан, паддзахадон экспертизæ рацудæй. Арæзтади æмгъуд æй 12 мæйи. Фæзмæ рацæунмæ цæттæ ан, куддæр нæмæ бюджети æхца æрхъæрта, уотæ. Кенæ аци анзи кæрони уодзæнæй, кенæ ба иннæ анзи райдайæни. Иннæ анз куститæ райдайдзинан», – загъта Сергей Меняйло. Дзæуæгигъæуи Гагарини гъæунгæмæ базелуни курдиадæ балæвардта  Вероникæ Зимина. Дзæуæгигъæуи бунæттон хеунаффæйади администраций сæргълæууæг Милдзихти Вячеслав куд радзурдта, уотемæй национ проект «Æдас æма хуæрзгъæдæ автомобилон нæдтæ»-мæ гæсгæ 2024 анзи æртиккаг квартали бавналдзæнæнцæ Доватори проспектæй Къостай проспектмæ нади километр цалцæг кæнунмæ.

 

ÆХСÆНАДОН ТРАНСПОРТ

Гизæл æма Ногири гъæути цæргутæй тæккæ фулдæр гъæститæ цæуй æхсæнадон транспорти кусти туххæй. Етæ ’нцæ региони разамунддæттæн центри хатдзæгтæ. Республики разамонæг куд фæббæрæг кодта, уотемæй нуртæккæ Хецауади размæ æвæрд æрцудæй транспортон реформæ исаразуни ихæс. Документтæ барæвдзæ кодтонцæ, нæуæг автобустæ æлхæндзæнæнцæ, бæлццæнттæ ласгæй, лæггæдти хуæрзгъæдæдзийнадæмæ гъос дарун гъæуй. Нур бал маршрутон хузæ раййивтонцæ.

«Фиццаг нæуæг 67 автобуси равардтан Дзæуæгигъæу-Алагир æма Дзæуæгигъæу-Беслæни маршруттæн. Республикæ лизинги фæрци уæлæнхасæн автобустæ есуй. Гъæуама æмдзогæнæг маршруттæ исаразæн, транспорт балхæнгæй, муниципалон искондти ’хсæн маршруттæ рауадздзинан. Уоми уодзæнæнцæ Гизæл æма Ногир дæр», – фæббæрæг кодта республики разамонæг.

Дзæуæгигъæуи цæргути тухсун кæнуй трамвайти ’змæлди график. Сергей Меняйло бафæдзахста нимæдзон ирæзти Комитетæн, цæмæй бакосонцæ онлайн-æфтауæнбæл, уæд æхсæнадон транспорти змæлдмæ цæстæ дарæн уодзæнæй. «Кæд трамвай æскъæргутæ нæ фагæ кæнунцæ, уæд сахари администраци искæнуй ахуртæ, специалисттæ фæззиннунцæ. Гъæуама трамвайтæ цæуонцæ линитæмæ, лæггæдти хуæрзгъæдæдзийнадæ дæр гъæуама уæлдæр кæнæн. Нимæдзон ирæзти Комитет бакосдзæнæй онлайн-æфтауæнбæл, адæм зондзæнæнцæ вагæнтти змæлд, цалемæй рацудæнцæ кустмæ, уони», – дзуапп равардта Сæргълæууæг.

 

СÆРМАГОНД ÆФСÆДДОН ОПЕРАЦИ ÆМА ЧЕРНИГОВСКАГ РАЙОНÆН АГЪАЗ

Дзубандий устурдæр хай байахæста сæрмагонд æфсæддон операци. Сæргълæууæги хæццæ бастдзийнади фæрæзнити фæрци рацудæнцæ сæрмагонд æфсæддон операций архайгутæ. Етæ республики Сæргълæууæгæн æ агъази туххæй арфи дзурдтæ загътонцæ. Сергей Меняйло сæмæ фæсседтæй æма син загъта: «…Уæхе гъæуай кæнетæ, Уасгергий фæдзæхст уотæ. Арфæ уин кæнун, лæхъуæнтæ!» Куд бафеппайдта, уотемæй нуртæккæ фæллойнæ æма социалон ирæзти Министрадæ косуй «Фидибæстæ гъæуайгæнгутæ»-йи паддзахадон фонди хæццæ. Етæ агъаз кæнунцæ, сæрмагонд æфсæддон операций архайгутæн, сæ бийнонтæн, ветерантæн.

Запорожьей рапарахат кодтонцæ агъазгъæуагæ сабурцæрæг адæм æма тугъдонтæн гуманитарон агъази еугонд центр. Ардæмæ хъæртун кæнунцæ гуманитарон агъаз, сæрмагонд фæрæзнитæ, гъæугæ техникæ, æфсæддонти бийнонтæй æрвистæгтæ, хуастæ. Сергей Меняйлой дзубандимæ гæсгæ, агъази хизæ исаразтонцæ 2022 анзи мартъий, е косуй лæмбунæг æма хуæздæргæнгæ цæуй. «Мах кæддæриддæр уæ рази ан æма уодзинан», – загъта Сæргълæууæг.

Телестудимæ бастдзийнади фæрци рацудæй Запорожьей облæсти ахуради министр Еленæ Шапурова. Е Цæгат Иристонæн райарфæ кодта æ агъази туххæй. Сергей Меняйло куд фæббæрæг кодта, уотемæй Цæгат Иристон æ агъази хай кæндзæнæй идарддæр дæр. «Цитæ исаразтан, уонæмæ æркæсдзинан, фæннисан кæндзинан, ци ма гъæуй исаразун, еци фарстатæ дæр. Идарддæр дæр косдзинан, хæларæй цæрдзинан», – загъта Сергей Меняйло.

 

СТАДИОН «СПАРТАК»

Республики стадион «Спартак»-и арæзтадон куститæ  æнæ къулумпитæй  ке цæунцæ, уой туххæй загъта Цæгат Иристони Сæргълæууæг. Æ цæттæдзийнадæ хъæртуй 65 процентемæ. «Стадиони арæзтади дессагæй неци ес, проектмæ нæуæгæй æркастан, æхца райстан. Уой хæццæ зиндзийнæдтæ адтæй, фал фæстегæй райзадæнцæ. Нур гъæуама 15 маймæ премьер-лиги байархайуни туххæй курдиадæ бадæтдзинан. Уæдмæ не спортивон фæзæ цæттæ уодзæнæй 100 процентемæй», – загъта Сергей Меняйло.

 

ÆНÆХЕЦАУ ЦÆРÆГОЙТÆ

Аци фарста исиста Зæнгиати Светланæ, хъæбæр æй тухсун кæнунцæ æнæхецау сторвонс. Комкоммæ эфири Сæргълæууæг районти разамонгути размæ исæвардта фонсхезæн бунæттæ исбæлвурд кæнуни, гæгъæдитæ син исаразуни ихæстæ». «Фал, уæддæр уомæй фонс гъæунгтæй райеуварс кæнæн нæййес. Гъæуама сæмæ каст цæуа. Районтæй еуеми исаразтан æнæхецау фонси иваресæн фæзæ. Куд косдзæнæй, уой  фæууиндзинан æма идарддæр косдзинан», – уæхæн адтæй разамонæги хатдзæг

Мæздæги æма Æрæдони районти цæргутæ гъаст кодтонцæ æнæхæдзарæ куйти туххæй. Сергей Меняйлой дзубандимæ гæсгæ Дзæуæгигъæуи питомник фæуурухдæр кодтонцæ 12 хатти. «Мæздæги бавналдтан æнæхæдзарæ куйтæн бунат аразунмæ. Æрæдони район æмгъудтæ не ’сæнхæст кодта, сæ бон нæ бацæй æнæхæдзарæ куйтæн бунат исаразун. Нур гъæуама еци æхца фæстæмæ раздахонцæ республики бюджетмæ», – загъта Сæргълæууæг.

 

АХУРАДÆ ÆМА НАУКÆ

Ахуради фарстатæ байахæстонцæ рæстæг. «Рæстæг домуй, цæмæй скъолай агъоммæ, скъолай, астæуккаг æма уæлдæр ахурадæмæ æндæр цæстæй ракæсæн. Искурдиадæгин сувæллæнтти центр «Вершина» байгон кодтан, скъолати «Ирæзти тæлмитæ» косунцæ, ес нæмæ кванториум. Инженерон цæттæдзийнадæмæ  гъос дарæн, еци дæсниæдтæ агурд цæунцæ. Цалдæр мæскуйаг институтей хæццæ бафинстан бадзурдтæ, гъæуама нæ ахуради æмвæзадæ фæббæрзонддæр кæнæн. Размæ цæуæн, нæ хæццæ арази ’нцæ нæ бæсти ахурадæ æма науки, рохсади Министрадтæ, наукити Академи. Айдагъдæр финанстæ æма кредиттæ, юриспруденци ахсгиаг ку адтæнцæ, еци рæстæг фæстегæй райзадæй. Инженери дæсниадæ райсунбæл ка ниххуæстæй, еци адæймагæн æ равналæнтæ парахатдæр уодзæнæнцæ. Педагогон кадрти фарстатæмæ дæр устур æргом æздахæн, æригæнттæ фиццаг анз есдзæнæнцæ мизди уæлæнхасæн 70 проценти, дуккаг анз ба – 50 проценти. Скъолатæн фæстæмæ равардтан разæнгардгæнæн, фæсурокти, педагогон устур стажи туххæй феддонтæ», – радзурдта Сергей Меняйло.

 

ЦÆРÆНУАТОН-КОММУНАЛОН ХÆДЗАРАДИ КЪАБАЗÆ

Цæрæнуатон-коммуналон хæдзаради къабази туххæй фарстатæ дæр берæ адтæнцæ. Коммуналон лæггæдти туххæй феддон ке фæффулдæр æй, еци фарстайæн Сæргълæууæг равардта уæхæн дзуапп: «Уæрæсей Хецауади Унаффæй алли регион дæр æхуæдæг æвæруй тариф  фæббæрзонддæр кæнуни бæрцæ, фал е уобæл дзорæг нæй, æма ’й мах 14 процентемæй фулдæр фæккæндзинан». Уомæй уæлдай, гъæуама байеу кæнонцæ республики электрон хæдзаради кустуæттæ, цæрæнуатон-коммуналон хæдзаради ихæстæ райсдзæнæнцæ æма ’й райараздзæнæнцæ. Гъæуама адæммæ лæггæдтæ хуæрзгъæдæй хъæртонцæ.

Аци анз кæронмæ æрхъæрттæй бугъдæнтти райарæзт, арæзтадон  бугътæ æфснайуни бунат исбæлвурд кæндзæнæнцæ 2024 анзи.

Комкоммæ эфири рæстæг куста колл-центр, фадуат адтæй фулдæр фарстатæ райсунæн. Æдеугурæй райстонцæ 1500 курдиади, еци фарстатæн дзуæппитæ ратдзæнæнцæ районти æма республики æнхæстгæнæг оргæнти бæрнон косгутæ.

 

Республикæ Цæгат Иристон-Аланий æма Хецауади пресс-службæ