25 майя 2022

ФИДИБÆСТÆ Е ‘ХСАРГИНДÆРТИ ЦИТГИН КОДТА КАДИ НОМÆЙ!..

28.04.2021 | 21:31

Авд æма цуппаринсæй анзей размæ, 1934 анзи 16 апърели ССР Цæдеси Центрон æнхæстгæнæг комитети унаффæй нисангонд æрцудæй нæ бæсти цитгиндæр хуæрзеуæг – Советон Цæдеси Бæгъатæри кадгин ном. Уæдæй фæстæмæ е лæвæрд цудæй, цардаразæн гъуддæгути уæлдай агъазиау æскъуæлхтдзийнæдтæ æма æхсардзийнадæ кæмæн бантæстæй, еци хецæн адæймæгутæ æма коллективтæн.

Советон Цæдеси фиццаг Бæгъатæртæ иссæнцæ, Чукотки денгизи ехи уацари ци ехкъæртгæнæн науæ «Челюскин» бахаудтæй, уой экипаж ка фæййервæзун кодта, еци авд намусгин тæхæги. 1934 анзи апърелæй 1941 анзи майи кæронмæ Советон Цæдеси Бæгъатæри ном лæвæрд æрцудæй 626 адæймагемæн.

Устур Фидибæстон тугъди дзамани тугъдон æскъуæлхтдзийнæдти туххæй 11600 адæймагемæй фулдæр райстонцæ Советон Цæдеси Бæгъатæри ном.

ДЗУСАТИ Ибрагим (галеуæрдигæй) æма Александр Покрышкин ((рахесæрдигæй). 1974 анз.

Фæстугъд Бæгъатæрти номхигъдмæ хаст æрцудæнцæ космонавтти, тæхгути– фæлваргути, Афганистани æма æндæр рауæнти тугъдтити фескъуæлхæг адæми нæмттæ. Советон Цæдеси Бæгъатæри ном кæмæн равардтонцæ, еци 12700 адæймагемæй 127 адæймагемæн кадгин ном исаккаг кодтонцæ дууæ хатти, Советон Цæдеси Маршæл С. Буденныйæн, уæдта авиаций маршæлтæ Александр Покрышкин (нæкæси, тугъди рæстæги æ командир адтæй не ‘мзæнхон, Советон Цæдеси Бæгъатæр Дзусати Ибрагим) æма Иван Кожедубæн – фæйнæ æртæ хатти, Советон Цæдеси Маршæл Георгий Жуковæн ба – цуппар хатти.

Иристойнæгтæй Советон Цæдеси Бæгъатæри ном исаккаг кодтонцæ 76 адæймагемæн (уонæй 35 – ирæнттæ æма дигорæнттæ). Не ‘мзæнхонтæй дууæ адæймагемæн – легендарон æфсæддон разамонæг, æфсади инæлар Плити Иссæ æма инæлар-майор Иван Фесинæн ба аци кадгин ном равардтонцæ дууæ хатти.

Уæдта ма еу ахсгиаг гъуддаг. Ахид рацæуй дзубанди, кæци адæмихæттитæй фулдæр адæймæгутæ иссæнцæ Советон Цæдеси Бæгъатæртæ, уобæл. Уой фæдбæл дæр бæлвурд æвдесæнтæ минкъий нæййес. Зæгъæн, 1982 анзи Мæскуй рацудæй киунугæ «Политическая жизнь страны». Æма уоми бæлвурдæй амунд цæуй, кæци адæмихæттитæй, сæ бæрцæмæ гæсгæ, цал минæваремæн лæвæрд æрцудæй еци кадгин ном.

Иристойнæгтæй Советон Цæдеси Бæгъатæри ном фиццаг (1940 анзи 21 мартъий) райста Остъати Алексей. Финнаг тугъди рæстæг тæхæг, хестæр лейтенант Остъай-фурт службæ кодта 58 авиаполкки. 1940 анзи мартъий райдайæнмæ æхсаргин тæхæг æнтæстгинæй исæнхæст кодта дæс æма инсæй тугъдон бардзурди. Устур Фидибæстон тугъди дзамани авиаэскадрилий командир, майор Остъати Алексей гъæуай кодта Мæскуй уæларв. Уæлдæфон тугъдтитæй еуеми 1942 анзи 7 январи бæгъатæрæй фæммард æй.

Иристойнæгтæй Советон Цæдеси дуккаг Бæгъатæр (1940 анзи 7 апърели) иссæй, финнаг тугъди цалдæр хатти фескъуæлхгæй, артиллерион батарейи командир, хестæр лейтенант Карсанати Хъазбег. Фæстæдæр Хъазбеги исæвардтонцæ реактивон минометти дивизий командирæй.

Устур Фидибæстон тугъди рæстæг Цæгат Иристони минæвæрттæй Советон Цæдеси Бæгъатæри ном фиццаг (1942 анзи 16 мартъий) райста елхоттаг лæхъуæн, Цæгат-Нигулæн фронти 163 дивизий æсгаргути хайади хестæр командир, хестæр сержант Милдзихти Хадзимурзæ. Знаги фæскъилдуни тугъдон бардзурд æнхæст кæнгæй, æвзугъд æфсæддон пулеметæй ниццагъта 108 гитлерони, фæццæф æй, фал æ тугъдон ихæслæвæрд кæронмæ исæнхæст кодта.

Хъазауатон лæгæвзарæнтæн ниффæразгæй, знаги нихмæ федар ка фæллæудтæй æма Райгурæн бæсти сæребарæдзийнадæ ка багъæуай кодта, еци адæми тугъдон æскъуæлхтдзийнæдтæ абони фæсевæдæн кæддæриддæр уодзæнæнцæ фæнзуйнаг. Рæстæгутæ нин нæ цардиуагæмæ цийфæнди æййивддзийнæдтæ ку хæссонцæ, уæддæр нæмæ нæ фидтæлти хузæн зунди æма нифси хъаурæ гъæуама разинна, æма багъæуай кæнæн нæ адæми, нæ Фидибæсти намус æма кадæ.

 

ПЛИТИ ИССÆ

Советон Цæдеси дууæ хатти Бæгъатæр, Манголи Адæмон Республики Бæгъатæр, æфсади инæлар Плити Александри фурт Иссæ райгурдæй 1903 анзи 23 ноябри, Зæронд Бæтæхъойгъæуи, хумæтæг зæнхкосæги хæдзари. 1922 анзи барвæндонæй бацудæй Сурх Æфсадмæ, æма æ рæнгъити фæццудæй намусгин надбæл – сурхæфсæддонæй æфсади инæлари уæнгæ.

1926 анзи каст фæцæй Ленингради тугъдон бæхгинти скъола. Краснодари хуæнхон нацити тугъдон бæхгинти скъолай адтæй эскадрони командир. Уой фæсте ахур кæнунмæ бацудæй Фрунзей номбæл тугъдон Академимæ æма ‘й 1933 анзи каст фæцæй æнтæстгинæй. Уæди рæстæгути куста Манголи Адæмон-революцион æфсади унаффæгæнæг-агъазгæнæгæй. Уой фæсте командæ кодта полкæн. 1939 анзи архайдта Нигулæн Украинæ æма Нигулæн Белорусси исуæгъдæ кæнунбæл тугъдтити.

Устур Фидибæстон тугъди райдайæнæй æ кæронмæ Иссæ фæцæй тохæг æфсади. Немуцаг-фашистон лæборгути нихмæ тохи æхе равдиста æхсаргин, искурдиадæгин тугъдон разамонæгæй. Бæхгин æфсади дивизий, корпуси, бæхгин-механизацигонд къуари командир уогæй, архайдта Мæску багъæуай кæнуни, Сталинград исуæгъдæ кæнуни карз тугъдтити, Курски къæлæти.

1941 анзи Советон Æфсади рæнгъити иристойнæгтæй фиццагидæр инæлар-майори цин райста Плити Иссæ. Инæлар-болкъон Плийи-фурт 1945 анзи япойнаг самурайти нихмæ тугъди командæ кодта советон æма мангойлаг æфсæдти бæхгин-механизацигонд къуарæн. Плийи-фурт 1962 анзи иссæй æфсади инæлар.

Райгурæн бæстæ аккаг аргъ искодта Плити Исси устур лæгдзийнадæ æма тугъдон æскъуæлхтдзийнадæн. Е иссæй Советон Цæдеси дууæ хатти Бæгъатæр, хуарзæнхæгонд æрцудæй Ленини æхсæз орденемæй, Октябри революций орденæй, Сурх Турусай æртæ орденемæй, Суворови 1-аг къæпхæни орденæй, Кутузови 1-аг къæпхæни орденæй, берæ майдантæй, фæсарæйнаг паддзахæдти хуæрзеугутæй. Лæвæрд ин æрцудæй Манголи Адæмон Республики Бæгъатæри ном.

1979 анзи 6 феврали Иристони адæми намусгин хъæболæ, Плити бæгъатæр Иссæ рахецæн æй æ цардæй. Æвæрд æрцудæй Дзæуæгигъæуи Кади Аллейи, уоми ин ес мемориалон циртдзæвæн. Дзæуæгигъæуи ма ес æ номерæн циртдзæвæнтæ, æ ном хæссуй гъæунгæ.

ХЕТÆГКАТИ ГЕУÆРГИ

Æфсади инæлар Хетæгкати Ивани фурт Геуæрги (Габо) райгурдæй 1903 анзи 25 апърели, Зæрæмæги гъæуи. Сæ гъæуи скъолай каст фæцæй цуппар къласи, уæдта косун райдæдта.

1919 анзи барвæндонæй бацудæй керменистти къуармæ æма архайдта уорсгвардионти нихмæ тугъдтити.

1922 анзи каст фæцæй Пятигорски фестæгæфсæддон къурситæ, 1926 анзи ба – Киеви тугъдон скъола. Службæ кодта Идард Хорискæсæни. Архайдта китайаг милитаристти нихмæ тугъдтити. 1938 анзи каст фæцæй Тугъдон артиллерион къурситæ æма ‘й иснисан кодтонцæ полкки артиллерий хецауæй.

Устур Фидибæстон тугъди æнзти корпуси артиллерий, уæдта бабæй æфсади штаби хецау уогæй, болкъон Хетæги-фурт архайдта Мæску багъæуай кæнунбæл тугъдтити. Уæд ин лæвæрд æрцудæй инæлар-майори цин.

1945 анзи 6 апърели Геуæргийæн лæвæрд æрцудæй Советон Цæдеси Бæгъатæри ном, иссæй инæлар-лейтенант, æма ‘й иснисан кодтонцæ 29-аг гвардион æхсæг корпуси командирæй. Архайдта Берлин байсунбæл тугъдтити.

1945 анзи августи Хетæги-фурт, 59-аг æхсæг корпуси командир уогæй, архайдта япойнаг самурайти нихмæ тугъдтити, уæгъдæ кодта Маньчжури æма Цæгат Корейæ. 1949 анзи каст фæцæй Тугъдон академий уæлдæр къурситæ. Командæ кодта æфсæдти Цæгатттаг къуарæн, Прибалтики æфсæддон зилдæн, адтæй ССР Цæдеси гъæуайкæнуйнади Министради Генералон инспекторти къуари.

Хетæги-фуртæн устур кадæ адтæй æфсæдти дæр, уæдта нæ бæсти игъустгонд æфсæддон архайгути ‘хсæн дæр. Номдзуд Г. Жуков уотæ финста: «Зонун æй, ССР Цæдеси Министрти Совети Сæрдар А.Н. Косыгин цалдæр хатти æ фарс уидæ, цæмæй ин лæвæрд æрцудайдæ маршæли ном, фал нерæги уæнгæ дæр нæ зонун, еци гъуддаг ке фудæй хъоргонд æрцудæй. Рæстæг уæхæн адтæй…»

Æ тугъдон æскъуæлхтдзийнæдти туххæй ин лæвæрд æрцудæй Ленини æртæ ордени, Октябри революций орден, Сурх Турусай фондз ордени, Суворови, Кутузови ордентæ, фæсарæйнаг хуæрзеугутæ.

Дзубанди дæр ибæл нæййес, Хетæгкати Геуæргийæн уæлдай кадæгонд цæуй æ райгурæн Иристони: нæ дзиллæ ин æ ном исæносон кодтонцæ адæмон зартæй, æ ном хæссуй Дзæуæгигъæуи гъæунгтæй еу, уой райдайæни хæдзæрттæй еуей фарсбæл æвæрд æй къæйдорæй мемориалон фæйнæг.

МАМСУРАТИ ХАДЖИ-УМАР

Инæлар-болкъон Мамсурати Джиори фурт Хаджи-Умар райгурдæй 1903 анзи Ольгинскийи гъæуи 1918 анзи барвæндонæй бацудæй Сурх Æфсади рæнгъитæмæ. Архайдта граждайнаг тугъди. 1924 анзи каст фæцæй тугъдон-политикон скъола. Адтæй партион-политикон кусти, командæ кодта Сурх Æфсади хæйттæн. 1937-1938 æнзти Испаний тох кодта фашистон змæнтгути нихмæ. Майор Мамсури-фурт, болкъон Ксантийи номæй архайдта Мадрид багъæуай кæнунбæл, франкистти фæскъилдунмæ парахат кодта партизанти змæлд, разамунд лæвардта республиконти разведки кустæн.

Устур Фидибæстон тугъди архайдта Ленингради, Хонсар-Нигулæни, Воронежи æма Украинаг фиццаг фронтти. Куста партизанти змæлд рапарахат кæнунбæл.

Фиццаг Украинаг фронти 2-аг гвардион бæхгин дивизий командир уогæй, фескъуæлхтæй Берлин байсунбæл тугъдтити. Дрездени ‘рдæмæ æмпурсгæй, инæлар-майор Мамсури-фурти дивизи устур зиантæ искодта фашисттæн. Знаги фæскъилдунмæ архайгæй, исуæгъдæ кодта дууæ концентрацион лагери. Уоми адтæй 15650 уацайраги æма ахæст адæм.

Советон Цæдеси Бæгъатæри ном исаккаг кодтонцæ Мамсури-фуртæн 1945 анзи 24 майи. Æфсади инæлар Советон Цæдеси дууæ хатти Бæгъатæр Павел Баров уотæ финста: «Мæ дæргъвæтийнæ царди дæргъи æз берæ цæмæдессаг адæймæгутæбæл исæмбалдтæн, фал уонæй, æвæдзи, айдагъдæр еунæг адæймагмæ адтæй нисанмæ арæзт æма знаги нихмæ тохи æвæллайгæ æргъудидзийнади искурдиадæ – е адтæй инæлар Мамсурати Х.Д».

Тугъди фæсте Мамсури-фурт каст фæцæй Генералон штаби Æфсæддон академи. Командæ кодта дивизийæн, корпусæн, æфсадæн.

1957 анзæй фæстæмæ куста Генералон штаби бæрнон бунати. 1962 анзи иссæй инæлар-болкъон. Партий рæнгъитæмæ бацудæй 1924 анзи. Разæнгардæй архайдта æхсæнадон-политикон царди. Æвзурст цудæй партион æма советон оргæнтæмæ.

Е ‘стур æскъуæлхтдзийнæдти туххæй ин исаккаг кодтонцæ Ленини æртæ ордени, Сурх Турусай фондз ордени, Кутузови, Суворови, Фидибæстон тугъди ордентæ, фæсарæйнаг паддзахæдти хуæрзеугутæ.

Мамсурати Хаджи-Умар рамардæй 1968 анзи. Сахартæ Дзæуæгигъæу æма Грознай æ номбæл ес гъæунгтæ.

АБАЙТИ ÆХСАРБЕГ

Абайти Мæхæмæти фурт Æхсарбег райгурдæй сахар Дигорай, 1923 анзи 12 декабри. 1942 анзи августи имæ фæдздзурдтонцæ Советон Æфсадмæ. Æ фиццаг тугъд адтæй нæхемæ, сахар Дзæуæгигъæу гъæуайгæнгæй. 1943 анзи дуккаг гвардион фестæг æфсæддон дивизий рæнгъити архайдта Цæгат Иристон, Кубань, Тамани æрдæгсакъадах исуæгъдæ кæнуни тугъдтити. Иссæй хайади командир, 1943 анзи 2 ноябри, десантти уогæй, фиццæгти хæццæ рахизтæй Керчи æрдæгсакъадахмæ. Дууæ бонемæ Абай-фурт ниццагъта 92 фашисти, уонæй фарастей лæгæй-лæгмæ тугъди. Еци æскъуæлхтдзийнади туххæй Æхсарбегæн 1944 анзи 16 майи лæвæрд æрцудæй Советон Цæдеси Бæгъатæри ном.

Цæмæй ин еци кадгин ном лæвæрд æрцудайдæ, уой туххæй бавдист гæгъæдий Тамани дивизий командир болкъон В.С. Александров финста: «Дууæ тохгæ бонемæ Абай-фурт мæрдтæмæ барвиста 32 фашисти, уонæй ба 9 лæгæй-лæгмæ гъæбесхуæстæй, æма уотемæй еугурей разæй ислæгарста 175,0 бæрзæндæмæ. Багъæуаги рæстæги бавдиста агъазиау лæгæхсарæ æма бæгъатæрдзийнадæ, уомæ гæсгæ ба ‘й нимайæн аккагбæл, цæмæй ин лæвæрд æрцæуа Советон Цæдеси Бæгъатæри ном…»

Абай-фурт идарддæр тох кодта Украини, Польший. Бахъæрдтæй Берлинмæ.

Устур Фидибæстон тугъди фæсте гвардий хестæр сержант исæздахтæй Иристонмæ. Куд дзорунцæ, уотемæй æ ниййерæг мадæ имæ кæсунæй дæр не ‘фсастæй, цæбæлти рафарстайдæ, уой дæр æнхæст нæ лæдæрдтæй. Фал æй уæддæр еу усми ба рафарста, æ фуртæн æ реубæл ци Сугъзæрийнæ Стъалу адтæй, уомæ райамонгæй:

– Аци Стъалу ба дин, биццеу, цæй туххæй исаккаг кодтонцæ?

– Знаги ке ниддæрæн кодтан, уой туххæй! – сæрустурæй дзуапп равардта Æхсарбег.

Фæцæй тугъд, æма, цæмæй сабур цард æ кеми æрцудайдæ, уой туххæй гъудæй хъазауатонæй фæллойнæ кæнун, уомæн фадуæттæ нæуæгæй аразун. Æма Абайти бæгъатæр тугъдон æвæллайгæй архайдта еци гъуддаги дæр, куста сахар Дигорай алли хæдзарадон кустити.

Æ тугъдон æскъуæлхтдзийнæдти туххæй ин исаккаг кодтонцæ Ленини æма Фидибæстон тугъди фиццаг къæпхæни ордентæ, майдантæ.

Абайти Æхсарбег рамардæй 1982 анзи 13 майи. Æ ном хæссуй сахар Дигорай гъæунгтæй еу.

СЕРГЕЙ БАТЫШЕВ

Советон Цæдеси Бæгъатæр Сергей Батышев райгурдæй 1915 анзи Рязани облæсти Кадоми гъæуи. Астæуккаг скъола каст фæууни фæсте бацудæй Мæскуй машинæаразæн институтмæ. Институти фæсте æрвист æрцудæй сахар Дигорамæ, адтæй гъæууонхæдзарадон техникуми математики ахургæнæг. 1939 анзи службæ кодта æфсади. Уой фæсте каст фæцæй полкки скъола, афицерти къурситæ. Устур Фидибæстон тугъд ку райдæдта, уæд Сергей архайдта Мæскуй æма Сталингради бунмæ карз тугъдтити.

1944 анзи æй иснисан кодтонцæ 545-аг фестæгæфсæддон полкки батальони командирæй, лæвæрд иин æрцудæй майори цин. Волынски облæсти гъæутæ Звинячейи æма Ощеви Сергейи батальони тугъдонтæ равдистонцæ агъазиау бæгъатæрдзийнадæ. Бауорæдтонцæ фашистти тухгин размæмпурст æма син ниддæрæн кодтонцæ сæ тугъдон техникæ. Ниццагътонцæ 150 немуцаг салдати æма афицери, ниддæрæн кодтонцæ 2 танки, дзармадзани. Уацари райстонцæ 24 фашистон салдати æма афицери. Батальони тугъдонтæ ма байстонцæ знæгти хуæцæнгæрзти æвæрæнтæ.

Аци бæгъатæрдзийнадæ æма лæгдзийнади туххæй Сергей Батышевæн 1944 анзи лæвæрд æрцудæй Советон Цæдеси Бæгъатæри ном. Еци кадгин ном ин радтуни фæдбæл бавдист гæгъæдий куд финст адтæй, уотемæй Волыни облæсти Горохови райони гъæутæ Звиняче-Ощеви алфамбулай знаги федæрттæ батонуни тугъдтити майор Батышев бавдиста агъазиау гъæддухдзийнадæ, бæгъатæрдзийнадæ æма нифсхастдзийнадæ. Тугъдон ихæслæвæрд райсгæй, е нифсхастæй æ батальон фæрразæнгард кодта знаги федæрттæмæ бампурсунмæ… 1944 анзи 13 июли еци еунæг бонмæ ниддæрæн кодтонцæ 150 фашисти, 2 дзармадзани, 2 танки, 3 бронетранспортери, уацари райстонцæ 24 гитлерони æма хуæцæнгарзи агъазиау скълад.

Уой фæсте ма Батышев архайдта Польшæ знæгтæй иссæребарæ кæнуни карз тугъдтити.

Майор Батышев 1945 анзæй фæстæмæ адтæй запаси. Цардæй Мæскуй. Адтæй педагогон наукити Академий академик. Зæрдиагæй архайдта фæсевæди æфсæддон-патриотон гъомбæлади. Æ бæгъатæрдзийнади туххæй Сергей Батышевæн лæвæрд æрцудæй Ленини, Сурх Турусай, Фæллойнадон Сурх Турусай, Александр Невскийи, Устур Фидибæстон тугъди фиццаг æма дуккаг къæпхæни, Сурх Стъалуй ордентæ æма майдантæ.

БИЦАТИ СЕРГЕЙ

Советон Цæдеси Бæгъатæр Бицати Владимири фурт Сергей райгурдæй 1922 анзи 15 майи сахар Дигорай. Ахур кодта астæуккаг скъолай, уæдта Дигорай гъæууонхæдзарадон техникуми. 1939 анзи бацудæй Дзæуæгигъæуи аэроклубмæ. 1941 анзи æй рарвистонцæ Краснодари тугъдон авиацион скъоламæ. Æнтæстгинæй æй каст фæцæй 1943 анзи.

Немуцаг хуæдтæхгути нихмæ фиццаг тохи бацудæй еци анз, июли мæйи, Ленингради фронти. Авиацион звеной командир уогæй, тухтæй Волхови, Прибалтики æма Белоруссий фронтти. Тугъди æнзти Бицай-фурт ракодта 263 тахти æма уæлдæфон тугъдтити æхуæдæг æргæлста знаги 16 хуæдтæхæги. 1945 анзи 13 августи ин Советон хецауадæ исаккаг кодта Советон Цæдеси Бæгъатæри ном.

Устур Фидибæстон тугъди ци бæгъатæрдзийнадæ равдиста, уой туххæй ин лæвæрд æрцудæй Сурх Турусай дууæ ордени, Фидибæстон тугъди дууæ ордени. Уой уæлæнхасæн ма цалдæр хатти райста Сæйраг Командæгæнæги Арфи гæгъæдитæ. «Лейтенант Бицати Сергей Владимири фурт тугъди рæстæг æхе равдиста арæхстгин æма бæгъатæр тæхæгæй, адтæй ин устур кадæ е ‘мбæлтти ‘хсæн.

Бицай-фурт ци звенойæн дæттуй разамунд, е нимад æй тæхæг хаййи тæккæ раззагдæрбæл. Фидибæстон тугъди рæстæг 263 хатти ке архайдта уæлдæфон тугъдтити æма æхуæдæг еунæгæй знаги 16 хуæдтæхæги ке ‘ргæлста, уой хæццæ ба ма устур лæгæхсарæ ке равдиста, уой туххæй æй аккаг кæнæн, цæмæй ин лæвæрд æрцæуа Советон Цæдеси Бæгъатæри ном.

1945 анзи 18 майи полкки командири курдиади фарс рахуæстæй 2-аг Белоруссаг фронти командæгæнæг, Советон Цæдеси Маршæл К.К. Рокоссовский, æма тæккæ еци бон ССР Цæдеси Сæйраг Совети Президиуми Указмæ гæсгæ Бицати Владимири фурт Сергейæн исаккаг кодтонцæ Советон Цæдеси Бæгъатæри ном.

Тугъди фæсте Бицай-фурт идарддæр службæ кодта авиаций, æ зонундзийнæдтæ æнæвгъауæй лæвардта кæстæр фæлтæрæн. Уонæй беретæ айдагъ дæсни тæхгутæ не ‘ссæнцæ, фал ма си цалдæр ба иссæй тæхæг-космонавттæ дæр.

Бицати Сергей æ тæккæ лæги кари ку бацудæй, уæдта ибæл æртæфстæнцæ æ уæззау незтæ æма 1962 анзи 26 мартъий рахецæн æй æ цардæй.

Сахар Дигорай Бицати Сергейи ном хæссуй гъæугæ.