24 майя 2022

МÆГУРИ ГЪАРÆНГÆ ГЪÆЗДУГУТÆМÆ НÆ ИГЪУСУЙ ÆГИРИДДÆР…

07.10.2020 | 20:44

Дзиллон хабархæссæг фæрæзнити æрæги ци игъосункæнуйнæгтæ фæззиндтæнцæ, уонæмæ гæсгæ нæ бæсти бабæй фæббæрзонддæр æй мæгурдзийнади æмвæзадæ. Уæрæсей статистикон косæндони (Росстат) бæрæггæнæнтæмæ гæсгæ, адæймагæн цæмæй уотид фæццæрунæн ци гъæуй, уомæн æ тæккæ минкъийдæр бæрци ханхæй ниллæгдæр уавæри аци анзи фиццаг квартали равзурстæнцæ 19,9 миллион адæймаги, гъома, нæ адæмæн сæ 13,5 проценти. Евгъуд анзи еци рæстæги бæрæггæнæнти хæццæ рабаргæй мæгургорти нимæдзæ фæффулдæр æй 1,3 миллион адæймагей, гъома, нæ адæмæн 0,7 процентей бæрцæ.

Дзубанди дæр ибæл нæййес, еци «исирæзт» æгæр агъазиау æй. Мæгургор адæми бæрцæ æнæуой дæр фулдæрæй-фулдæр кодта, нур ба уæрæсейæгтæй алли æвдæймаг адæймаг  дæр бустæги дæр æрмæгур æй. Æнæ фегæр кæнгæй, уавæр æцæгæйдæр уотæ ’й. Æрмæгур æнцæ, зæгъгæ, нимад ка цæуй, уонæн се ’фтуйæгтæ æрхаудтæнцæ, фæллойни министрадæ ци бæрцæ иснисан кодта, уомæй дæр ниллæгдæр бæрцæмæ: 12  392 соми косæг адæмæн, 9 422 соми пенсиесгутæн æма 11 423 сувæллæнттæн. Уой хæццæ ба  уой зæгъун гъæуй, æма адæми æфтуйæгти æрхауд апърел – июни иссæй 8% – е  иссæй рекорд  сауæнгæ фæсдефолти 1999 анзæй фæстæмæ.

Мæгургор адæми бæрцæ уоййасæбæл берæ цæмæн иссæй, уой рæуони фæдбæл Росстат уотæ зæгъуй: «Нæхъæртон адæми бæрцæ исирæзтæй, пандемий рæстæг гъуддагон разæнгарддзийнадæ ке фæнниллæгдæр  æй, уой фудæй, æма уомæ  гæсгæ ба æрхаудтæнцæ æхцай æцæг æфтуйæгтæ дæр….» Гъома, ами дæр бабæй иссирдтонцæ фудгин – еци æнæхайири коронавирус.

БÆЛАХÆЙ ÆФХУÆРД – АЙДАГЪДÆР ÆВУД АДÆМ?..

Гъо, уотæ дæр фæууæд. Фал коронавируси кой кæнгæй æнæ зæгъæн нæййес еу хабари туххæй дæр. Аци незихаттмæ ци десифтауæн менеугутæ ес, уонæй еу е æй, æма æ фудмиутæй цæмæдæр гæсгæ гъезæмæрттæ æвзарун кæнуй айдагъдæр, уотемæйдæр æгудзæг уавæри ка æй, еци адæми, сæ æфтуйæгтæ дæр уонæн фæмминкъидæр æнцæ, æгустæй дæр фулдæр етæ райзадæнцæ, сæ исонибон дæр уонæн æй тæссаг… Бонгинтæ ба æгириддæр гъигæдард не ’рцудæнцæ. Е нæ, фал ма сæ æфтуйæгти бæрцитæ никки хъæбæрдæр исирæзтæнцæ, сæ мулкитæбæл никки фулдæр мулкитæ бафтудæй. Е мах æримисгæ хабар нæй – дзиллон хабархæссæг фæрæзнити, уой ба, хецауадон си ка ’й, сауæнгæ уонæми дæр уой туххæй хъæбæр берæ койгонд цæуй, бæлвурд нимæдзитæ си æвдесгæй.

ЕСКÆМÆН УОДИБÆСТÆ ИСКÆНУНМÆ НÆ НЕКЕ РАЙЙАФДЗÆНÆЙ?..

Уогæ ба цæйбæрцæбæл деси æрфтауæг хабæрттæ цæуй нæ бæсти. Мæгургорти нимæдзæ нæм уоййасæбæл карзæй ке фæббæрзонд æй, уой игъосункæнуйнæгти хæццæ ма райгъустæй еу хабар – уæрæсейаг хецауадæ исфæндæ кодта «Африки паддзахæдтæн гуманитарон агъази туххæй ООН-и (Еугонд нацити Организаци – Ред.) Еугурдуйнеуон хуæлци программи фонд»-мæ фæрæзнитæ барветун.

Уæхæн унаффæ ба хаст æрцудæй, Белоруссийæн 1,5 миллиард доллæрей бæрцæ кредит раттуни туххæй унаффи тæккæ хуæдфæсте. Æма Белоруссийæн ке  агъаз кæнæн, е лæдæрд æй – нæ синхон æма æмцæдесон паддзахадæ ’й, æма имæ уæззау уавæри куд нæ фæккæсæн. Фал кæмидæр идард Африки, ка нин æнцæ æма нин ци ’нцæ, уой æнхæст нæ лæдæргæй, еци паддзахæдтæн уæхæн таукел лæвæрттæ кæнæ, уомæн рæуæнттæ æримисæн дæр нæййес.

Уой фæдбæл хецауади сайти ци документ фæззиндтæй, уоми куд финст ес, уотемæй «целевое финансирование гуманитарной помощи окажет позитивный политический и информационный эффект, подтвердит статус России как ответственного донора гуманитарной деятельности и содействия устойчивому развитию, а также укрепит двусторонние отношения с этими государствами…» Е куд лæдæргæ æй – гъома, цæмæй нин фæсарæнти кедæр зæрдæмæ фæццæуæн,уой туххæй, уой туххæй нæхе мæгурти ба никки фæммæгурдæр кæнун æнгъезуй? Уотæ æнгъæл ан, æма хецауди уæхæн рæдаудзийнадæ, нæхе, гъæуагæдзийнæдтæ æвзарæг адæм ку нæ балæдæронцæ…

ЦИДÆР ÆЦÆГÆЛÆНТТИ КУ БАФСАДИЙАНÆ

Нæ хестæр газеткæсгутæ ’й хуарз гъуди кæндзæнæнцæ, Советон Цæдес  цæйбæрцæбæл устур агъазтæй фæррæвдудта  берæ «мæгур» паддзахæдтæ, æма си ци рамулдтан? Уотид арфи æгъдауæй дæр си неци фæууидтан, уой хæццæ ба ма сæ «бознугадæ» уомæй равдистонцæ, æма си еуетæ, æндæр, сауæнгæ нæ комкоммæ знæгтæй кадæртæ син фулдæр ку февæриуонцæ, уæд махмæ ба сæ къилдун фæззелиуонцæ, кадæртæ ба си нæ комкоммæ знæгтæ фестиуонцæ. Уæддæр син алцидæр ниххатир кодтан, кæддæр си кæмæндæр уотид æфстау ци æхца равардтан, уони дæр нæбал байагурдтан. Гъе уæхæн рæдау ан!.. Кæд еудадзуг гъарæнгитæ кæнæн, гъома, нæ экономики æскъудтитæ цæмæй бампъозæн, уомæй нæ хъæртæн, нæ адæми социалон æгудзæгдзийнæдтæй цæмæй фæййервæзун кæнæн, уомæн нæмæ фæрæзнитæ нæ фагæ кæнуй, зæгъгæ, уæддæр еске цæсти ба нæхе гъæуама зæрдерухæй бавдесæн.

Дзиллон хабархæссæг фæрæзнитæ куд фегъосун кодтонцæ, уотемæй Африкæн фæййагъаз кæнуни туххæй Уæрæсей Хецауадæ радех кодта 10 миллион доллæри. Етæ минкъий фæрæзнитæ нæ ’нцæ. Æма етæ ци паддзахæдтæмæ æрвист æрцæудзæнæнцæ, уони не ’хцатæ, æвæдзи, хъæбæрдæр гъæунцæ – нæ пенсиесгутæ, коронавируси фудæй нæмæ хъæбæр ка исберæ ’й, еци æгуст адæми разæй.

Уæдта ма аци хабармæ гæсгæ еу фæндон бахæссуйнаг ан. Кæд хецаудзийнади абониккон бæрзонди бадгутæ уотæ зæрдристæй тухсунцæ цидæр африкаг паддзахæдти мæгурдзийнадæбæл, уæд син мах харзæй агъаз кæнуни  бæсти уотæ бакæнæд, æма Уæрæсей мулкитæ ка фæддавта æма сæ фæсарæнти ка даруй, уони харзæй син агъаз кæнæнтæ. Ка ’й зонуй, кæмидæрти син  еци паддзахæдти дæр зæнхитæ æма галауантæ ес… Ци нæ фæууй.