29 февраля 2024

НÆУÆГ ФАТЕРТÆ, ЭПИДЕМИОЛОГОН УАВÆР, ГАЗУАДЗÆН УÆЛÆНХАСÆН ГЪУДДАГ, ХЕДТИ ÆДЗÆЛЛАГ УАВÆР…

16.12.2023 | 22:10

Цæгат Иристони цæргутæй сæ цæрæнбунæттæ æдзæллаг уавæри кæмæн æнцæ, уонæн аккаг цæрæнуæттæ  раттуни программæ гъæуама æмгъудæй раздæр æнхæстгонд æрцæуа: уой фæдбæл номхигъдмæ ци 238 бийнонти хаст æрцудæнцæ, уонæй æвддæс æма авдинсæйемæн еци гъуддаг арæзт æрцудæй.

Уой туххæй, Цæгат Иристони Сæргълæууæг Сергей Меняйло ци аппаратон æмбурд исаразта, уоми фегъосун кодта цæрæнуатон-коммуналон хæдзаради, артаг æма энергетики министр Тамати Майрæн. Уой загъдмæ гæсгæ, анзи кæронмæ ма нæуæг фатерти хецæуттæ исуодзæнæнцæ сахар Дигорай авд æма инсæй бийнонти, цуппар æма инсæй бийнонти ба – Беслæни. Уæдта  ма Рахесфарси райони Ольгинскийи гъæуи хæстæгдæр рæстæги исрæвдзæ уодзæнæй  берæфатерон хæдзарæ.

Æмбурди цудæй дзубанди нури эпидемиологон уавæри туххæй. Æма си куд фегъосун кодтонцæ, уотемæй грипп æма уолæфæнти хæццæ баст вирусон инфекцитæй сæйгити нимæдзи ирæзт евгъуд къуæрей фæннидæндæр æй. «Роспотребнадзор»-и бæрæггæнæнтæмæ гæсгæ, медицинон уагæдæнттæмæ агъазагор ка фæдздзурдта, уони нимæдзæй 70 процентемæй фулдæр æнцæ, цуппæрдæс анзей уæнгæ кæбæл цæуй, уæхæн сабийтæ. Цæгат Иристони дууæ скъолай æма авд рæвдауæндони ’нцæ æхгæд, сувæллæнттæн си сæ инсæй проценти ке фæссæйгæ ’нцæ, уой фудæй.

Нæ республики æнæнездзийнадæ гъæуайкæнуйнади къабази уавæрти фæдбæл дзоргæй, профилон министр Тебиати Сослан фегъосун кодта æхцæуæн хабар дæр – Æрæдони центрон сæйгæдони аци къуæрей кæронмæ æркосдзæнæй МРТ-ий нæуæг аппарат. Еци хуарздзийнадæ арæзт æрцудæй æнæнездзийнадæ гъæуайкæнуйнади фиццаг къæпхæни модернизаций программи фæрци.

Еума æхцæуæн хабар ба е æй æма Цæгат Иристони уæлæнхасæн газификаций программæ аци анз æнхæстгонд æрцудæй 100 процентемæй. Æдеугурæй 2021 анзæй нуриуæнгæ арæзт æрцудæнцæ 2391 бадзурди, æрвхуз артаг сæ зæнхи арæнти уæнгæ бауагътонцæ 2069 бæстихайемæ, 1194 хæдзареми пайда кæнун байдæдтонцæ еци артагæй.

Уой фæдбæл дзоргæй, Сергей Меняйло бафæдзахста, цæмæй, гъуддаг кæмæй аразгæ ’й, етæ  æркæсонцæ æма нæуæг анзмæ исфедар кæнонцæ социалон газификаций пълан.

Республики разамонæг ма байхæс кодта программæ «Æдас сахар»-и æнхæсткæнуйнаг пункттæмæ бæлвурддæрæй æркæсун æма сæмæ гъæугæ æййивддзийнæдтæ бахæссун. Æ загъдмæ гæсгæ:

– Нуртæккæ бал, æнæмæнгæ, æркæсун гъæуй нæдтæбæл цæуни æгъдæуттæ куд æнхæстгонд цæунцæ, уомæ цæстдарæг-фæлгæсæн камеритæ исæвæруни фарстамæ, медгъуддæгути министради хæццæ бадзубанди кæнгæй син сæ рауæнтæ исбæлвурд кæнун. Дзубанди айдагъ нæдтæбæл æзмæлд ихалгути бæлвурдгæнæг камеритæбæл нæ цæуй, фал ма, адæм берæгæйттæй кæми æрæмбурд унцæ, еци рауæн цæсгæнттæ бæлвурдгæнæг программи камеритæбæл дæр.

Специалисттæ идарддæр бæлвурд кæнунцæ республики хедти уавæр. Цæгат Иристони транспорт æма фæндаггон инфраструктури комитети сæрдар Солити Тариэл куд загъта, уотемæй Дзæуæгигъæуи æдзæллаг уавæри æнцæ хедтæ цуппар рауæнеми: Чапаеви, Кирови, Цæнгæт æма Пожарскийи  гъæунгти. Хедти уавæр исбæрæг кæнуни куст арæзт æрцудæй Сергей Меняйлой фæдзæхстмæ гæсгæ. Æма æ еци фæдзæхст æнхæст кæнуни хатдзæгтæмæ гæсгæ загъта:

– Æркæсун ма гъæуй хедти буцæутæ æма мехтæмæ. Цалцæг кæнун гъæуагæ ма си ка ’й, уони исрæвдзæгæнæн ес, къæпхæнгай сæбæл косгæй, уомæ гæсгæ ба уобæл гъæуама рагъуди кæнæн æма гъæугæ мадзæлттæ исаразæн.

* * *

Цæгат Иристони кæронмæ æрхъæрттæнцæ, 2023 анзмæ се ’мгъуд кæмæн адтæй, еци паддзахадон программитæ æма национ проекттæ исæнхæст кæнуни куститæ. Нуртæккæ уавæр куд æй, уобæл дзубанди цудæй, нæ республики  Хецауади Сæрдар Дзанайти Барис æрæги ци æмбурд исаразта, уоми.

Дзубанди ба си цудæй айдагъ аци анзи кусти бæрæггæнæнтæбæл нæ, фал нæуæг анзи федералон паддзахадон программитæ æма национ проектти архайгæй ци исæнхæст кæнун гъæудзæнæй, уобæл дæр. Зæгъæн, федералон æмвæзади ци капиталон арæзтади объекттæ исфедар кодтонцæ, уони фæдбæл.

Куд нисангонд цæуй, уотемæй 2024 анзи капиталон æгъдауæй гъæуама цалцæггонд æрцæуонцæ æхсæз æма инсæй скъолай. Æдеугурæй ба 2024-2026 æнзтæн республикæ еуæндæс æма дууинсæй курдиади балæвардта, цæмæй хаст æрцæуонцæ ахурадон уагæдæнтти бундорон цалцæги федералон программæмæ. Уотæ ма нæуæг анзи нисанти ес æнæнездзийнадæ гъæуайкæнуйнади, ахуради, культури, спорти, цæрæнуатон-коммуналон хæдзаради объекттæ, нæдтæ исаразун, Æрæдони, Дигорай æма Нари æхсæнадон фæзуæттæ фæххуæздæр  кæнун.

– Алли бон дæр уинæн хуæрзæрдæмæ æййивддзийнæдтæ, æма байархайун гъæуй, цæмæй анзи кæронмæ, паддзахадон программитæ æма национ проекттæмæ гæсгæ аци анзæн нæ размæ ци ихæстæ æвæрд æрцудæй, уони æнæгъæнæйдæр исæнхæст кæнун, – баханхæ кодта  Дзанайти Барис.

Арæзтадæ æма архитектури министрадæн фæдзæхст æрцудæй, цæмæй гъæугæ гæгъæдитæ афойнадæбæл цæттæгонд æрцæуонцæ æма уони исфедар кæнуни фарстатæ еугурæйдæр лухгонд æрцæуонцæ арæзтадон æма цалцæггæнæн кустити райдайæни агъоммæ.