22 июня 2024

ЗУНДГИН ЗАГЪДМÆ МА ИГЪОСÆГ КУ УИДÆ!..

23.09.2022 | 11:15

Уæд дин Хуцау еу æнæхуцаумæ ку исмæстгун уидæ æма уодхæссæгæн ку зæгъидæ:

– Цо æма рамарæ еци лæги!..

– Цæугæ æма еци лæги рамарæ!..

– Æма ’й айразмæ ку рамардтон?!

– Нæ ’й рамардтай. Цæугæ æма ’й адæми ’хсæн агорæ, уоми кæмидæр æй…

Уодесæг рацудæй æма агорунтæ байдæдта… Фал æй нæ ирдта, ка ’й гъудæй, уой. Æцæг аллирауæн дæр уой æвзаг æма уой зундæй ке цæрунцæ, уой лæдæрдтæй. Хуцауи размæ исæздахтæй æма загъта:

– Дæ бæрзонддзийнадæ, æз айдагъдæр бауæр марун, зунд рамарун ба мæ бон нæй…

Еци Уодесæгæй тухгиндæр разиндтæнцæ, айразмæ æмæнтъери рæстæгути Уæрæсейæн æнай-æнойти хецауеуæггæнæг ка рацæй, уони хорнигулæйнаг унаффæгæнгутæ. Бантæстæй син сæ сæри зунд (уогæ сæмæ уæхæнæй ба ести адтæй?..)  ницъцъæлæ кæнун, еци æдулитæй испайда кæнун сæ æносон бæлди – Уæрæсе бунихæлд фæккæнуни гъуддаги. Уомæй син неци рауадæй – Уæрæсей рæстзæрдæ дзилли зундæн нецихузи ниммарæн ес, æма тагъд рæстæгути бабæй нæ æнæфæккеугæ хъаури бацæудзинан…

 

Жан-Поль Марат (1743-1793), цитгин французаг революций архайæг: «Адæмтæн сæхе тæрсундзийнадæ се ’фхуæргутæн равгæ дæттуй хъадамантæ сæбæл бакæнунæн…»

Мах, Уæрæсей адæм, тæрсагæ ке нæ ан, уой æнæгъæнæ дуйне дæр бæлвурдæй зонунцæ. Фал уæддæр дессаг æй, нæ кæддæри алцæмæй дæр æнхæст æма тухгин бæстæ æмæнтъери рæстæгути зæууатмæ ка æртардта, еци разамонгутæбæл хъоди бакæнуни бæсти сæ сæ хъозæнттæ изæдтæ фестун кодтонцæ, номерæн мемориалтæ син аразунцæ… Уæд мах, кæд нæхе рæстзæрдæ дзиллæбæл нимайæн, уæд цæмæн нигъгъос ан, цæмæй тæрсæн?..

 

Исаак Ньютон (1643-1727), англисаг номдзуд ахургонд: «Кæд иннетæй уæлдай идарддæр уидтон, уæд уомæ гæсгæ, æма лæудтæн уæйугдæрти усхъитæбæл…»

Мадта нуриккон хецаудзийнади бæрзонддæр рауæнти бадгутæ дæр бæргæ æрбадтæнцæ уæхæн усхъитæбæл – советон доги агъазиау æнтæстдзийнæдтæбæл. Æма уордигæй кæд идæрдтæмæ ести уинунцæ, уæддæр айдагъдæр сæхе пайдайæн, сæхе уодæнцойнæ исонибон. Фидибæсти сагъæстæ ба сæ гъудий дæр нæ ’нцæ.

 

Омар Хайям, рагонперсайнаг поэт: «Хуарздзийнадæй фудракæндæ куд  нæ игуруй, уотæ фудракæндæй дæр хураздзийнадæ нæ игуруй. Уой равзарунæн ба нин лæвæрд æй адæймагон цæстингас…»

Кæд уотæ ’й, уæд мадта, Уæрæсейæй абони ка фæлледзæги ’й, уонæн нæ Фидибæстæ агъазиау хуæрзтæ ку фæцæй, уæд еци хуæрзтæй цæмæн райгурдæнцæ еци гадзирахаттæй рацæугути фудракæндтитæ, цæмæн сæмæ разиндтæй уоййасæбæл фудæнхæ сæ Райгурæн бæстæмæ. Уогæ уæхæнттæн Райгурæн бæстæ дæр нæййес – фулдæр сайæни хæццæ син тæгæна кæми ниввæронцæ, е син исуй уæхæн…