03 апреля 2025

ЗÆНХИ СОЙНÆ – ЦАРДИ СОЙНÆ!..

29.03.2025 | 21:34

АБИСАЛТИ Юрийи конд хузæ.

Аци хузæмæ кæсгæй, зæрдæбæл æрбалæууй нæ фидтæлти кæддæриккон загъд: «Зæнхи сойнæ – царди сойнæ!..» Æцæгæйдæр, адæймаг  цардгъон цæмæйдæриддæр кæнуй, уонæй нæ рæдауæй боц кæнуй нæ зæнхæ. Нæ дарæг!.. Уомæ гæсгæ ба ни алкедæр, сауæнгæ зæнхи кустмæ ка неци барæ даруй, етæ дæр устур æнгъæлмæ кæсгæй, фæббæллунцæ уалдзæги ралæудмæ. Уæд зæнхæ, куд фæззæгъунцæ, æ зуймон фунæйæй игъал кæнун байдайуй, е ’носон царддæттæг гъуддæгутæй, будуйрон куститæй – барайдзаст уй…

Уалдзæги федогбæл нимад цæуй дзубулдар. Æма, дан, кæцидæр гъæубæстæмæ дзубулдар нæбал æртахтæй æма æнæ хумгондæй байзадæнцæ. Махмæ гæсгæ, нæ республики зæнхикустгæнгутæ уæхæн цауæй æдас æнцæ – аци бæнтти будурти итингæй-итингдæр кæнунцæ уалдзигон куститæ. Се ’нхæст кæнун кæмæ хауй, етæ архайунцæ рæстæгæй дæр æма сæ равгитæй дæр æнхæстдæрæй испайда кæнун, цæмæй аци анзи тиллæгæрзад рауайа зæрдæмæдзæугæ. Цæмæй е æнтæса, уомæ гæсгæ ба рагацау бацæттæ кодтонцæ сæ гъæууонхæдзарадон техникæ, тауæн æрмæг, минералон гъæцæнтæ æма æвзартæ алли незтæй гъæуайгæнæн нуриккон фæрæзнитæй – æнæ уонæй бæрзонд хуарæрзадмæ æнгъæлмæ кæсæн нæййес. Еци гъуддаги зæнхкосгутæн агъазиау агъазгæнæг æй программæ «Хуайраги æдасдзийнади технологон æфсесадæ».

Аци анз уалдзæгæндæ Цæгат Иристони хумгæндти байахæсдзæнæй 129,4 мин гектари, уонæй 101,7 – нæмуг æма нæмуги хъæдорæ хæлæмулæ, 16,6 гектари ба – техникон культуритæ. Уомæй уæлдай ма 0,7 мин гектареми ба ниййараздзæнæнцæ картоф æма бахчай культуритæ, 10,4 мин гектаребæл ба – фонсæн хуаллаги культуритæ.

Фæззегæнди æвзарти фæзуæтти 91,3 проценти дæр, специалисттæ куд исбæрæг кодтонцæ, уотемæй хуарз уавæри ’нцæ – агротехникон æгъдауæй сæмæ аккаг цæстдард æма зилд ке цæуй, уой фæрци. Фæззегæндæн аци анзмæ Иристони зæнхкосгутæ байтудтонцæ нæмугæн 36,68 мин гектари, рапс ба – 15,36 мин гектари.

Ами ма уой дæр зæгъун гъæуй, æма еугур муггæгутæ дæр нæхе бæстаг ке  ’нцæ, сæ хуæрзгъæдæдзийнадæ, рæстæг куд равдиста, уотемæй – бæрзонд.

Нерæнгæ бал уалдзигон-будуйрон куститæ уæлдай парахатдæрæй æнхæстгонд цæунцæ Мæздæги райони, ами æрдзон уавæртæ нуртæккæ бæзгæдæр ке  ’нцæ, уомæ гæсгæ. Ами аграрон къабази косгутæ 25 мин гектарей фæзуатбæл базилдæнцæ фæззегæндти æвзартæмæ, бахастонцæ сæмæ гъæцæнтæ, идарддæр дæр куст цæуй гъæугæ хузи.

* * *

Аци хабæртти фæдбæл дзубандий кæронбæттæни ба ма зæгъуйнаг ан еу гъуддаги фæдбæл. Мæнæ фиццаг фарсбæл ци хузæ ниммухур кодтан, уой, куд байамудтан, уотемæй искодта нæ номдзуд хузæгæнæг Абисалти Юрий. Æма ин фæууинæн ес, æрæги Абисали-фуртæн Мæскуй аййевæдти Уæрæсейаг академий залти ци исфæлдистадон равдист байгон æй, уоми дæр. Равдист еумæйагæй хуннуй «Провинциалон цард» æма си аййевадæуарзгутæ хузæгæнæги куститæй ке фæууиндзæнæнцæ, уонæй кæцидæртæ æвдист цæунцæ фиццаг хатт.

Абисалти Юрий æй регионалон, еугуруæрæсеуон æма фæсарæйнаг равдиститæ æма армукъати архайæг.

Нимад æй нæ национ аййевадон æгъдæутти райрæзтæн æновуддæр агъазгæнæгбæл, нæ региони нуриккон аййевади зундгонд минæвæрттæй еуебæл.

Аллихузон жанрти косæг хузæгæнæг уæлдай фулдæр æргом æздахуй берæфигурон тематикон композицитæмæ. Юрийи конд уадзимистæ бæрæг дарунцæ арф æнкъарæнтæ æма хуæдхуздзийнадæй. Амæй размæ хузæгæнæги персоналон радвиститæ рацудæнцæ Франций, Америки Еугонд Штатти æма Швейцарий. Аййевадæртасгутæ Абисали-фурти конд куститæн кæнунцæ устур аргъ. Мæскуй ин ка байгон уа, еци равдист цæудзæнæй 6 апърели уæнгæ.