Æ ирисхъи аст æма æртинсæй анзей надбæл нæхстæрæй æ уæлзæнхон цардæй рахецæн æй зундгонд поэт, прозаик, публицист æма тæлмацгæнæг, Уæрæсей финсгути Цæдеси æма Уæрæсей журналистти Цæдеси иуонг, Цæгат Иристони культури æскъуæлхт архайæг, литературон-аййевадон журнал «Ирæф»-и сæйраг редактори хуæдæййевæг Колити Олеги фурт Витали.

Колити Витали райгурдæй 1959 анзи 1 январи Хъæрæсе -Черкеси автономон облæсти Хетæгкати Къостай гъæуи. Кæстæр кълæсти ма ку ахур кодта, уæд æ ниййерæг мади хæццæ æрбаздахтæнцæ Цæгат Иристонмæ æма æрцардæнцæ Ирæфи райони Æхсæрисæри гъæуи. Астæуккаг скъолай фæсте ахур кæнунмæ бацудæй Хетæгкати Къостай номбæл Цæгат Иристони паддзахадон университети филологон факультети уруссаг-ирон хайадæмæ æма ’й 1982 анзи æнтæстгинæй каст фæцæй.

Уой фæсте куста ирон æвзаг æма литератури ахургæнæгæй Горæтгæрон райони Камбилеевки астæуккаг скъолай. 1984-1990 æнзти адтæй Горæтгæрон райони газет «Ленини туруса»-й тæлмацгæнæг, бæрнон нимæрдари агъазгæнæг. 1991 анзæй æ рамæлæти уæнгæ æновуд фæллойнæ кодта литературон-аййевадон, æхсæнадон-политикон журнал «Ирæф»-и, раздæр бæрнон нимæрдарæй, уой фæсте ба сæйраг редактори хуæдæййевæгæй.

Колити Виталий фиццаг æмдзæвгитæ мухургонд æрцудæнцæ Ирæфи райони газет «Ленинон»-и. 1979 æма 1986 æнзти е ’мдзæвгитæ рацудæнцæ æригон поэтти еумæйаг æмбурдгæндти «Судз, ме стъалы» æма «Æмзæл зарæг»-и. Е ’мдзæвгити фиццаг хецæн æмбурдгонд «Уаза» рохс фæууидта 1991 анзи, æма уайтæккæдæр цийнаг иссæй киунугæкæсгутæн. Уой фæсте син уотæ зæрдæхцæуæн иссæнцæ æ иннæ киунугутæ: «Сæхолæ», «Мæ царди нивæ», «Зæрдæмбалæ», «Дæ армитъæпæнтæ», «Зæрддагонтæ» æма æндæртæ.

Æхе хуæрзаййев уадзимистæ финсуни хæццæ ма Колити Витали æхе равдиста дæсни тæлмацгæнæгæй дæр. Нæ маддæлон æвзагмæ раййивта Афанасий Фети, Сергей Есенини, Цæголти Геуæргий, Гатути Дзахой, Цæголти Василийи æма иннæ номдзуд финсгути уадзимистæ. Дигорон драмон театрæн дæр дигорон æвзагмæ раййивта æндæр æвзæгтæбæл финст дæс пьесемæй фулдæр. Етæ еугурæй дæр æвæрд æрцудæнцæ нæ национ сценæбæл. Зундгонд ма адтæй литературон критикæй дæр. Æ уацти медæгæ лæмбунæг равзурста Багъæрати Созури, Тетцойти Таймурази, Малити Васой, Сабайти Сулеймани, Хохойти Энвери, Хæмицати Мориси æма æндæр финсгути исфæлдистади туххæй. Колий-фурт фескъуæлхтæй киунугæуадзуни гъуддаги дæр – финддæс киунугемæй фулдæремæн адтæй сæ бацæттæгæнæг,  дигорон æвзагбæл  син раздзурд кенæ фæсдзурд ниффинсæг.

Колити Витали кæд уæззау незæй тухстæй, уæддæр царди æ фæстаг усми уæнгæ дæр нæ ниууагъта æ исфæлдистадон куст. Агъаз кодта кæстæр финсгутæн сæ уадзимистæ уадзунмæ. Кæддæриддæр цæстуарзон, ездон, фæлмæнзæрдæ, хуæдæфсармæ, цæттæ адтæй адæмæн унаффæ æма гъуддагонæй фæййагъаз кæнунмæ. Уæхæнæй байзайдзæнæй Колити Олеги фурт Витали, ка ’й зудта, уони зæрдити.

Цæгат Иристони финсгути Цæдес, журналтæ «Мах дуг», «Ирæф», «Дарьял», «Ногдзау», газеттæ «Рæстдзинад», «Северная Осетия», «Дигорæ» æма «Слово»-й редакцитæ