МÆ МАДИ ФÆДЗÆХСТ

Раевгъудæй фæззæг,

Уидтон бабæй фуд-фун: –

Адтæ бабæй тузмæг,

Адтæ бабæй мæстгун.

 

Дæ цæстингас æнкъард,

Цидæр тухст, æд катай. –

Мæ бæдолæ, мæ цард, –

Лигъз цъухæй исдзурдтай: –

 

Мæ уодбæл дæ бастон,

Реубæл адтæ нихæст…

Æз ци кадæ хастон,

Уой рахæссæ æрмæст…

 

Æрæмпулдтæн мæхеми,

Еунæг уой си курдтон, –

Фæммæхонæ дæхемæ,

Дæн де ’ной нецигъон…

 

МÆ ДИГОРÆ

Мæ зæрдтагон, мæ Дигорæ,

О, мæ царди нифси хъуртт,

Куд дæ реубæл хаст бæдолæ, –

Æхсицгон мин æй дæ дзурд.

 

Ци нæ бавзурстай дæ доги,

Ци нæ фæууидтай мастæй,

Ци нæ нихсистæй дæ тоги –

Ци хæран, ци ба – растæй.

 

Ци ниффæразтай, Дигорæ,

Еуварсмæ дæ æнсонгæй,

Цъифи хæццæ æмидолæ,

Фал байзадтæ рæсогæй.

 

Хæссæд думгæ дæ алатæ,

Макæд баййафæ æлгъист.

О, исуадзæ рохс талатæ,

Уо мин алкæд зинтæй хизт.

 

Дæу кæд еске къæхти буни

Æнсæндунмæ рагъава,

Уæд уой Елйа устур руни

Устур æхсæй æрцæва.

 

Реуи къуми арф æвæрд дæ,

О, мæ цард æма амонд!

Нæ ди æртæсуй мæ зæрдæ,

Нæ ди цох кæнуй мæ уод…

 

* * *

Уæ дæлсера де ’стур деси

Æнæмаст ’ма æ катай,

Дæ бæдолæ дæ гъæбеси

Цурд кинзелæ никкодтай.

 

Фестадайтæ устур дæнцæ,

Рæвдауй уæ хорискаст.

Уæ ниццийни баеу æнцæ

Зæнхон æма æрвон уарзт.

 

Фест кæнис ин æ дзиккотæ,

Цæсгом батæй ниццивзæй.

Ехх! Тæходуй, мæн дæр уотæ

Хай ку уайдæ дæ урзæй…

 

ФÆСМОН

Еугай мети гæбинатæ

Хауй арвæй æнæсум.

Бадун бабæй ревæд уати

Æма бабæй имисун.

 

Дæ рохс фæлгонц æристадæй

Цæсти рази æцæгау,

Æма бабæй æригъал æй

Мæ зæрди уарзт кæддæрау.

 

Ци тухæ адтæй дæ касти,

Ци нифс мин адтæй дæ дзурд,

Дæ æрвæдзи куд рабаст дæн, –

Нæ гъуди кæнун бæлвурд.

 

Дæ уозæлгæ цæстингасæй

Ку адтайнæ цардрæвдуд,

Уæд бæрзæндти кумæ тагъдтæн,

Кумæ ракодтон мæ цуд…

 

Сæри зунди ци фæббадтæй,

Ци сæзманста мæ тог дæр, –

А дуйнебæл ку нæ адтæй

Дæхе уодæй рæсогдæр.

 

Ниццæй зæрдæ сау тæппæлттæ,

Нифси къума ниййизгæ ‘й.

Мæ уиндæмæ ду фæббæлттæ, –

Æз нæ разиндтæн бæзгæ.

 

Нур æрхунти ниббастон дæн,

Фæсмойнаг дæн мæ миутæй.

Ехх, ци уарзтæй фæууарзтай мæ,

Ци амондæй фæрриудтæн…

 

ДЗАКО

Мæнгард цардæй – фурсæлæтæй

Рацох æй сæумæй Дзако.

Уæхæн лæги рамæлæтбæл

Марауадзæ, цо, фæкко.

 

Æфсæригон æ рæстæги,

Адтæй тасагæ е ‘взаг.

Хуарз фæццæргæй, – дууæ лæги

Искæнидæ фудæзнаг.

 

Ку нæ кодтайдæ æхсилкъæ,

Уæд æррæстæ агъудæй.

Кæрæдзей тудтонцæ силтæ

Дзакой цъухи ардудæй.

 

Мæнгæ фауæй, мæнгæ цауæй

Ци нæ дзурдта, уæ – дæдæй.

Нæдæр тарстæй æ Хуцауæй,

Нæдæр тарстæй изæдæй.

 

Февдулгæй, фагæ æ рæдзи,

Царди е ‘хæс бафиста…

Уодесгæ ‘й дæр ма, æвæдзи,

Кæд ескети авинста…

 

Фæххæссунцæ ‘й нур е ‘мгæрттæ,

Еу хъипп-супп си нæ цæуй…

Тæрегъæддаг, о нæ мæрдтæ,

Дзако кæмæ фæццæуй…

 

* * *

Рохси цъита зиннуй æрвгæронæй,

Евгъуйуй иронхуатмæ изæр.

Раст цума еци рохс римæхст рони

Æрхæсдзæй цидæр нифс мæнæн дæр.

 

Ку нæ дæн арфæгонд исонбонæй, –

Æзинæй ку нæ уодзæй хуæздæр.

Уæд имæ ци цæун зæрдигонæй,

Уæд имæ цæмæ кæсун æнгъæл…

 

Хори тунæ сæумæй ке кæсдзæнæй,

Кедæр уод ке рæвдаудзæй фæлмæн.

Кæмæндæр нæуæг уарзт ке хæсдзæнæй,

Уомæн æй мæ уодæн æхцæуæн…

 

МÆ ХУЦАУÆЙ КОРÆГ ДÆН…

Мæ катай æма мæ гæдзи

Мæ Хуцауæй корæг дæн: –

Уæхæн фуд нæбæл ма ‘ргæлдзæ,

Æнхуæрсунгъон ке нæ уæн.

 

Дæ цæстæ нæмæ æрдарæ,

Куд не ‘рветæн цард тæссæй.

Рæстуод лæги барæвдауæ

Де ‘стур фарнæ, дæ урзæй.

 

Нæ агорун, нæ ди корун

Еугур хуæрзтæ æгасæй,

Æрмæст хедæй ке бакосæн,

Уой куд хуæрæн æдасæй.

 

Авд дæлзæнхи ниннигæнæ, –

Ка нæ бахуардта хомæй.

Ци куйдони зелдох кæнæн, –

Куд фæййервæзæн уомæй.

 

Кæдзос къохтæй нæ истахæ,

Куд феронх уæн не ‘стур маст.

Фæстæмæ нæмæ раздахæ

Кæрæдземæ зæрдæй уарзт.

 

Корæг ма дæн мæ Хуцауæй,

Фарнæфсес уæд нæ кæстæр.

Фалæ арвæй дор ку ‘рхауа, –

Æргъæвæд мæн æрмæстдæр…

 

АМОНДИ КЪОС

Цард, дан, амонди къос æй, ке æрдæмæ фæкъкъолæ уодзæй, уомæн базонæн нæййес.

 

О, кенæ ба æ зæгъæгæн,

Маст ратона æ фæрстæй: –

Амонди къос мæгур лæгæн

Кæд æ фарсбæл æмцæфст нæй.

 

Фæххæссæд нæ маст зæрдæмæ,

Хуæздæр маци фæууинæд: –

Мæгур лæгæн кæд е ‘рдæмæ

Нæ фæкъкъолæ уодзæй, уæд…

 

* * *

Ех дони мæ ниффæлдайæ,

Уæддæр уодзæнæ ме ’рхун.

Зæрдæ, зæрдæ нæ фæллайуй

Дæумæ бæллунæй æппун.

 

Тулкайæй мæ ниллæхорæ,

Ниммæ кæнæ листинсад,

Æрмæстдæр мин ма фæссорæ

Мæ рист реуæй дæумæ уарзт.

 

Куд райевгъуис мæ цорти,

Кумæ фæттæхис маргъау,

Дæумæ хуæргæй били цортæ,

Кæдмæ кæндзæн уодагъай.

 

Ку батадтæн тæхсгæ мастæй

Дæумæ бæлгæй æдзохæй,

Уæд де ’нгаси еу фæккастæй

Цæмæн райзайун цохæй…

 

ЗÆРОНДИ УАРЗТ

Ауал анзи кæми адтæ,

Мæ бæлдтаг æма тæхсон?

Æгæр зæрдтаг мин фестадтæ,

Ци дæбæл æй римæхсон.

 

Каргун уогæй, иссæлхæр дæн,

Æзмелуй мæ фудæрхун.

Кайфæндуй дзорæд цидæртæ,

Фæндуй мæн ба дæу уарзун.

 

Æртæсдзæнæн мæ хеуонтæй,

Лæдæрун æй бæргæ хуарз.

Уæд дæбæл цума гъе уотæ

Ци ниххуæсттæн хъæбæр карз.

 

Дæ фæлмæн каст фæххонуй мæ,

Циййес разæй? Куйгæлдзæн, –

Уæддæр дæмæ, тæходуйтæ,

Тæходуйгæнгæ цæудзæн…

 

* * *

Æдзæрæг, æмир æй аци къæс,

Æгуппæгау лæууй æ фурсонтæй,

Иуазæгмæ, кæсгæй, цъæмæнгæс,

Æрветуй æдзæмæй æ рист бонтæ.

Æ бацæуæн кæрдæг ’ма хъамил,

Пуруса си кæнуй æлдареуæг.

Мæ сор къæбæр кæнун тухæууилд,

Зæрдæ ба фæттонуй мæ рист реуæй.

Кæддæр ба гупп хæдзарæ адтæй,

Кæддæр си фæндурдзагъд игъусидæ.

Иуазæг Фæрæскъæтти н’ адтæй,

’Ма абæлти ка нæ æздæхидæ.

Кæддæр ба си Дземус лæг адтæй,

Кæддæр ба си Дзалу хестæр уидæ.

Нур хæдзарæ бадуй æ бадтæй,

Æрхæндæг мин дæттуй æ фæууиндæ.

Æдзæмæй кæд абони лæууис,

Ду мæ уарзт дæ æма дæ мæ ниндæ,

Уæддæр-ма мин дæттис цидæр нифс,

Уæддæр мин æхцæуæн æй дæ уиндæ.

Кæдæй-уæдæй фегъустон лигъз дзурд,

А, хæдзарæ, дæубæл архъанбаст дæн.

Фиццаг хатт æз банкъардтон рæвдуд,

Фиццаг хатт лæг мæхемæ æркасттæн.

Нур лæууй æмирæй аци къæс,

Æгуппæгау лæууй æ фурсонтæй,

Иуазæгмæ кæсгæй, æнгъæлгæс,

Æрветуй æдзæмæй æ тухст бонтæ.