ЭССЕ КОЛИТИ ВИТАЛИЙ НОМЕРÆНÆН

Къуæрей размæ дæр ма арв кæдзос адтæй, фалдзостæ – сабур. Уæхæн усми адæймаг фенгъæлуй, цума уотæ уодзæй æноси дæр. Фал нидæнгай сау мегътæ æмбурд кæнун райдæдтонцæ æма æрвон итигъдадæ æрбалхъивтонцæ кæрæнттæй астæумæ. Дуйне ниттар æй. Комахсæни мæйæ. Æртæ боней размæ арв æваст ферттивта, ниддæгар-дугур кодта æма сæх-сæхæй уарунмæ фæййагайдта. Æви мæмæ кæсгæ уотæ фæккодта, – уотæ раги, зумæгон арв ку нæ фæгъгъæр кæнуй?.. Афонæ ин нæма адтæй. Æнафони нийхалдæй бонигъæдæ…

Фæууардта, цалинмæ не ’мбали кирæ хæдзари цорæй рахастонцæ, уæдмæ. Рамардæй финсæг… Æ уæлæбæл дуйней фæстаг надбæл цудæй не ’мбал, нæ хъазар æмкосæг, нæ хæларзæрдæ адæймаг Колити Витали… Гæр-гæр, гæлæхха, е ба куд? Уомæн куд адтæй уæн?! Некæмæй æруагæс кæнуй, ци берæ мæрддзогойнæ ибæл æрæмбурд æнцæ æ фæстаг надбæл æй рафæндараст кæнунмæ, уонæй еци æверхъау хабар. Фæйнердигæй кæрæдземæн десхузæй дзурдтонцæ хъонцгæнæг адæн, ка ма си кæд фæууидта Виталий, уой:

«Тæккæ еубонæ дæр ма æ хæццæ телефонæй дзурдтон, æма хъæбæр игъæлдзæг адтæй»;

«Æз ба ма ’й мæйи разæй фæууидтон фæстаг хатт. Гириз дæр ма ракодтан. Уой æнгъæл ба ка адтæй?!.»

«Мадта æз дæр хъæбæр æрæги æ хæццæ рамбалдтæн. Цард уогæ ба ци дессаг æма ци æгъатир æй! Æвгъауи лæг бæргæ адтæй!..»

«Уо, Дуйнейискæнæг, табу Дæхецæн. Нур мах ку рамæлæн, уæдта ма нæбæл ка радзордзæнæй? Нæ синх фæсседзæрхуз æй!..»

Уо, уæууæй. Уæд ма мах ба ци зæгъæн?! Æхсæрдæс æма инсæй анзей дæргъци, журнал «Ирæф»-и райдайæнæй, еумæ ке хæццæ фæккустан, еци фæлмæнтæ дзорагæ Витали нæ æнæнгъæлæги ку фæууагъта…

Уал анзей дæргъци ке хæццæ фæккосай, е æнсувæри хузæн исуй. Малити Васо нин уотæ зæгъидæ: «Мах, журнали косгутæ, еу бийнонтæ ан!»…

Айсоми ин æ финсæн стъолбæл сурх деденгутæ ниввардтан æ хузисти хæццæ. Нæ косæнуæттæ æнвæрстæ ’нцæ…

Виталий кабинети дуар алкæддæр игон уидæ, æ рæзти ка рацæуидæ, е ’йбæл фездæхидæ æма ин е стъолæй къанфеттæ фелвасидæ. Уотæ ибæл исахур æнцæ е ’мкосгутæ æма æ зонгитæ, Мухури хæдзари æхсæзæймаг уæладзуги бадгутæ. Ести ходæги хабар ба ма син уæлæнхасæн радзоридæ, уотемæй идзулдæй, сæ медбилти ходгæй рауайиуонцæ. Мæнмæ дæр æрхатидæ, дæ комтæ райадгин кæнæ, ме ’нсувæр, зæгъгæ, фал адгийнагбæл уотæ æхцул нæ дæн, æма уæд фæйнæ цаййи кенæ кофей бацумианæ еумæ рæфтадафони…

Бонигъæдæ абони дæр æнкъардхуз æй, æма мæмæ уотæ кæсуй, цума ардигæй фæстæмæ дæр уотæ уодзæй, нæ раййевдзæй æ хузæ. Нæннæ, нæннæ, ниндæ кæнун дæр гъæуй, æрдзæн æхе фæткитæ æма æгъдæуттæ ес, мах сæмæ неци гъуддаг ес. Уæддæр ме ’уæнгтæ цидæр уæззау ниццæнцæ, мæ хъури буни пъæззу ниббадтæй, издийау мæбæл цидæр уæзуй, сæр ба ресуй æма ресуй, æма ин рæуæнттæ дæр ес.

Еци æнтъуснæг уавæри цæбæлдæр сагъæсти ранигъулдтæн, уотемæй коридормæ рахизтæн. Дуар игонæй ку рауидтон, уæд, Витали, зæгъгæ, исдзорунмæ гъавтон, фал æй æвваст ралæдæрдтæн, æма мæ зæрдæ ниссæххæтт ласта: «Витали нæбал ес!..» Лæги фарсæй цума еу фæрскъæ фæгъгъудæй, уотæ æнкъарæн нæхе.

Йа, уæууæй, Витали, уой æнгъæл дин ку неке адтæй! Нура ма ци? Ке бон ци æй? Æрмæстдæр уой бæлвурдæй зонун: дæ хузæ берети цæститæбæл уайдзæнæй, дæ хæлар зæрдихатт сæ зæрдити дардзæнæнцæ, дæ рæсугъд æмдзæвгитæ ба – сæ сæри зунди.

Махæн æгас дæ, Витали, æма нин æгас уодзæнæ…

…Изæрмелтæ кæнун байдæдта. Ирдгæ æрбагъазта æма мегъæ æрбайсавдæй. Стъалутæ разиндтæнцæ æрвон итигъдади. Еу си ирддæрæй æрттивта иннетæй игъауги. Цума, зæнхонуг адæмæн цидæр зæгъунмæ гъавта. Æви мæмæ кæсгæ уотæ фæккодта… Зæрди азæлдæнцæ де ’ндзæвги аййев зæлтæ: «Æхсæрисæр, Æхсæрисæр…»

СКЪОДТАТИ Эльбрус, журнал «Ирæф»-и сæйраг редактор