ЦЪАЙ

Рæсог цъайау æй дæу зæрдæ,

Æвдадзи хуасæ ’й мæнæн,

Фал не ’хсæни тæссаг цæндæ

Цума даст æй фудæнæн.

 

Бахезинæ æ сæрти дæр,

Æрæгъзæлæд, нæ тæрсун.

Цæбæл ма ’й уæд мæ зæрди гъæр,

Нæ мæ фæндуй дæ лæкъун.

 

Ци киндæуа, идзаг реуæй

Дувудон арти фицун.

Хезун дæр имæ не ’ндеун,

Æдонугæй дæр мæлун.

 

СÆНТТАГ СÆРЕБАРÆ

(Гарсиа Лорки монолог)

Къæхти хæццæ фæндаг фæххилæй,

Римæхсуй ми хъулуфтæ тайрадæ,

Фал цæудзæн, лæгæрддзæн æсхъæлæй,

Кардæлвæстæй æма зæрдирадæй.

Нигæнун барвæндонæй мæ уарзт,

Нæ мæ гъæуй лигъз цард, кæнгæ кадæ,

Ниххуссæд гæрзæ реуи æртдзаст,

Кæд дуйней исæфуй рæстдзийнадæ.

Кæд цæргæстæ æнцæ базурсаст,

Рæстбæл тохи сæ тоги мæцунцæ,

Сæ фидæй син будурти мæрддзаст

Сау халæнттæ мийнасæ кæнунцæ.

Хъозги цавд кæд нæ лæгтæ æнцæ,

Лæдæрсуй уонæбæл куйти сæтæ,

Ке кæсунцæ ме ’взагмæ къæнццæй,

Е иссæй мæ рæхуайгæ стур мæтæ.

Гæр, æз ба къуæтти дæн, цагъар дæн,

Сæ дæлбарæ куд суон сайд сæлхæртæн,

Лæг кæд цардæй еу бони кадæн,

Ци зæгъдзæнцæ мæнæй мæ фæлтæртæ.

Лæгæрддзæн, нæ, не ’руадздзæн мæ сæр.

Ци ’й æхца, уод ку уа æнæбарæ?!

Фидибæстæ ме скаст, фал уæддæр

Цæмæн иссæй сæнттаг сæребарæ?..

 

ÆНДÆР КУВД

Ниффедар уогæй нæ хъанзи,

Хуцауæй уой фæккорæн:

«Фæццæрæ нин сæдæ анзи», –

Кæрæдземæн фæкковæн.

 

Нæ гъавун æнос цæрунмæ, –

Табу амонд дæттæгæн.

Нивгун мардæй рамæлунмæ

Нуртæккæ дæр цæттæ дæн.

 

Нæ телун арвмæ тæппæзтæ,

Æрмæст корун: «Мæ фæсте

Мæ Дигорæ, мæ къабæзтæй

Мабал рамæлæд маке…»

 

* * *

Дæ миутæй басугътай ду берети,

Сæ зæрдитæ кодтай син тæхсун…

Дæ фингæмæ мæ уарзти къеретæ

Уæд цума ци нифсæй фæххæссун…

 

Ке мæлдзæн æз раздæр мæ адзалæй, –

Лæдæрун уой бæргæ æд æрхун.

Лæдæрун, – ке ниууодзæн хъæзалæ,

Уæддæр дæмæ æд цийнæ тæхун…

 

* * *

Æрдзæ бабæй æригъал æй,

Фæссурхвазæ ’й æрвгæрон.

Ирæфи дон æ цæхъалæй

Æрæхснадта билгæрон.

 

Æсхъиуд уадæй æ уолæнтæй

Бæласи цонг рæвдауй,

Ракæнуй æй æвдолæнтæ,

Ку ба ’й фæлмæн радауй.

 

Телуй е дæр е ’хснад къортæ

Цæунæрвонг æ фæсте.

Евгъуйуй дон ба æ цорти,

Лæууæнвæткæ ин нæййе.

 

Æз дæр уотæ мæ сах уарзти

Нæбал ирдтон еу рауæн,

Фал раевгъудтæ мæ рæзти, –

Мæн ниууадзгæй, хъеллауæй…

 

МÆЙÆ

Æхсæви тайради

Е ’ной истухсинæ,

Идард æрвгæронмæ

Куд арæх бæллинæ.

 

Мæйæмæ е ’скасти

Ратгæй, цит, мæ бартæ,

Уæларвмæ кæсинæ

Арæх изæрдарти.

 

Æз дæр æ уиндæмæ

Хуардтон билицъæрттæ, –

Тавгæ ке нæ кæнуй,

Уой ба нæ æстæфттæн.

 

Дæу дæр сонти-бонти

Мæйæбæл баринæ,

Дæ каст, дæ бахудтбæл

Мæ уод фæгъгъаринæ.

 

Дæумæ зæрдигонæй

Даринæ мæ тæрттæ.

Мæйау æтафс адтæ, –

Уой ба нæ лæдæрдтæн!

 

* * *

Ферттивтонцæ къæрæзгитæ

Изæдбадæнау æма

Мæ донласт зæрди изгитæ

Æрæгъзалдæнцæ цума.

 

Дæ лигъз бауæр, дæ лигъз цæнгтæ

Фæууæгъдæ кодта халат: –

Фæййирддæр æнцæ мæ сæнттæ,

Фæййирддæр æй хуссæнуат.

 

Мæ цæстингас ку ниууорс æй,

Рафæлгæсæ, – исæфун.

Фал, æвæдзи, уæхæн рохсæй

Зин æй талингæ ’стæфун…

* * *

Кадæр загъта зæрдирастæй: –

«Фиццагдæр бал дæ бакаст».

Е æ надбæл ма рараст уæд,

Е бавзарæд мæнау маст.

 

Фиццаг хатт æй æрæстæфгæй,

Куд нæ фæццох дæн зундæй,

Куд нæ басугъдæй мæ цæстæ

Æ фæлмæн худт, æ уиндæй.

 

Æбун арви итигъдади

Исистон мæхе бæрзонд,

Фал æ еци рæсугъдадæ

Разиндтæй къинсау тæссонд.

 

Исдæн бунтон зинæстæфæн,

Ци æнгъæл имæ кастæн…

Куд фулдæр лæстæн æ цъифи,

Уотæ арфдæр си хастæн.

 

Æууæндтæн, ес ма æфсарæ,

Мæ изæд æй исхудтон…

Уомæн ба уæд æ хæдзарæ

Уидæ алкæмæн игон.

 

Ку лæдæрдтæн, е ’стур десæй

Ке уодзæнæн æнæ хай,

Ци ма хуардтон уæд мæ гъестæ,

Цæбæл кодтон уодагъай.

 

Ци пайда ма ’й загъта-багъта,

Мæхе фудтæ ’нцæ, – æдта.

Нæ уарзун мæ ка нæ уагъта,

Ци хъæстинез мæ тилдта…

 

МÆ ГЪÆУБÆСТÆ

Ку бацæуй лæг æ зæруи,

Уæд райдайуй медбуцæу, –

Имисун бабæй айзæри,

Æхсæрисæр, дæу, мæ гъæу.

 

Фæскарст будур, еугай хелтæ,

Уайгæдони æрцæвæн.

О, куд уарзтон изæрмелтæ,

Куд мин уидæ æхцæуæн.

 

Ескæмæн кæд дæ æнадæ,

Е кæнис еске тухсун…

Æз ба алкæд зæрдирадæй

Дæ коймæ дæр исистун.

 

Кæд æруагътон рæдудадæ,

Хатир корун уæд, сæттун.

Фал ци райстон хуарздзийнадæй, –

Дæ фарнæбæл уой бæттун.

 

Æрхун реуи æрбацадæ ’й,

Кæнун бабæй сонт цæрддзо,

 

Тæходуй-ма, бæгъæмбадæй

Дæ гъæунгти æрцæйцо.

 

Куд нæ дин ес æндæр уæвæн,

Дæумæ бæлгæй æз мæлдзæн.

Куд нæ дин ес иронхгæнæн,

Нæдæр ба ес рагæлдзæн.

 

О, мæ уод æма мæ цæстæ,

Мæ рист зæрди рæстæмбес,

Æхсæрисæр, мæ гъæубæстæ,

Мæ бауарзт æма циййес!

 

КАТАЙ

Дæ æфсæрмæ, дæ рæуæнттæй

Ци хузи дæ радавон.

Æрбадарæ, цæй, дæ цæнгтæ, –

Мæ уод сæбæл батавон.

 

Цалинмæ мин уа дæ тауæ,

Раст уæдмæти æзмæлдзæн.

Зæнхи ’скъуди дæр ниххауæ,

Уæддæр дæбæл æмбæлдзæн.

 

Ци ма мин ес æвзаруйнаг,

Кенæ ба мин ци финст е?

Æз ку фестон дæ маруйнаг,

Уæддæр зелдзæн дæ фæсте.

 

Ма мæ уадзæ æгуппæгæй,

Ра мин æдтæ нифси хъуртт.

Фæттагъд кæнæ дæ æцæгæй

Мæ гурусхæн æ фæссурд.

 

Дузæрдуги къубулойни

Бакодтай мæ еугур тугъд.

Ци бауодзæн мæ æмбойни, –

Нæ лæдæрун уой бæлвурд.

 

Нæ дин лæдæрун де ’цæгтæ,

Мæхе дæмæ куд гъарон.

Æрбадарæ, цæй, дæ цæнгтæ,

Мæ уод сæбæл батавон…

 

ФÆДЗÆХСТ

(Мæ кизгуттæн)

Мæгурæй дæр уоди хъаурæй

Фæддардтон бæрзонд мæ сæр,

Ци фæццардтæн, гъе уоми ба

Некæд адтæн думæстæр.

 

Мæ бæдæлттæ, мæ кæстæртæ,

Сумахбæл æй мæ гъенцъун…

Ма бауагътæ, ма бауагътæ

Ескæмæн уæхе ’фхуæрун.

 

Базудтон æз царди радæ,

Алци дæр мæнæн æй зунд.

Кæнгæ миутæ, кæнгæ кадæй

Неке ма иссæй бæрзонд.