Адæми рахæлхъойтæ кæнунæн берæ нæ гъæуй – фагæ ’й фæлхасади къабази æнæмæнгæ гъæугæ цидæрти нæхъæртондзийнадæ райаразун. Уотæ ке æй, уомæн еума хатт æвдесæн иссæй, мæнæ нуртæккæ нæ бæсти берæ регионти артаг хъæбæр ке искадавар æй, ка си пайда кæнуй, етæ тухст уавæрти бахаудтæнцæ. Уæхæн хабæрттæ ба хъæбæр тагъд фæххæлеу унцæ, æма уой фæдбæл дан-дунтæ таси æфтаун байдæдтонцæ нæ республики цæргути дæр. Куд артагæй пайдагæнгутæ, уотæ си ка нæ пайда кæнуй,  уонæн дæр лæдæрд æй, артаги нæхъæртондзийнадæ син хъоргæнæг ке исуодзæнæй сæ цардиуаги берæ хабæртти.

Уавæр куд æй æма æ фæррæстмæ кæнунæн æвæстеуатæй ци мадзæлттæ исаразун гъæуй, цæмæй Цæгат Иристони фæлхасгæнгутæ æма кустуæттæ æнæкъулумпитæй ефтонггонд цæуонцæ артагæй, уой фæдбæл бæлвурд дзубанди цудæй нæ республики Сæргълæууæг Сергей Меняйло ке исаразта, еци оперативон æмбурди. Архайдтонцæ си хецаудзийнади æнхæстгæнæг оргæнти разамонгутæ, уæдта монополий нихмæ федералон служби регионалон управлени æма цæстдарæг структурити минæвæрттæ. Æмбурд игонгæнгæй, Сергей Меняйло загъта:

– Нуртæккæ нæ республики фагæ ке æвæрæнтæ ес, еци артагæй ефтонгадæмæ лæмбунæг цæстæ дарæн. Фæстаг цалдæр боней дæргъи бæсти еуæй-еу регионтæ артаг æлхæнун райдæдтонцæ раздæрæй фулдæр (еуæй-еу хатт ба – цалдæр хатти фулдæр). Аци æууæли фудæй хуæдтолгитæ артагæвгæнæн станцити бамбурд унцæ. Артаги кадавар Цæгат Иристони цæмæй ма исæвзура, уомæн агъаз кæнæн. Артаги хæццæ баст уавæрмæ, уæдта артаг нæ республикæмæ куд æфтуйуй, уомæ аллибон дæр нæ цæстæ дарæн.

Æмбурди архайгути гъудимæ гæсгæ, будуйрон куститæ æнхæст кæнуни рæстæг гъæууонхæдзарадон кустуæттæ артагæй ефтонг кæнун æнгъезуй æнæлазæй. Артаг цæгатиристойнаг артагæвгæнæн станцити ес æви нæййес, уой туххæй хабæрттæ финст кæми ’нцæ, республики Сæргълæууæги бардзурдмæ гæсгæ бацæттæ кодтонцæ уæхæн информацион онлайн-табло.

Нæ республики ка ес, еугур еци артагæвгæнæн станцити туххæй хабæрттæ кумæ бахастонцæ, региони Цæрæнуатон-коммуналон хæдзаради артаг æма энергетики министради оперативон штаб исаразта уæхæн электронон картæ. Артаг нæ респбулики артагæвгæнæн станцити ес æви нæййес, тагъд рæстæги нæ региони цæрæг алли адæймаг æма иуазæгмæ дæр уодзæнæй амунд карти фæрци уой туххæй хабар базонуни барæ. Хабæрттæ кумæ æфтуйунцæ, еци онлайн-табло фæлварæн уагæй косун райдæдта.

*  *  *

Аци æрмæг бацæттæ кодтан нæ республики Сæргълæууæги æма Хецауади пресс-служби игъосункæнуйнагмæ гæсгæ. Æма ма ибæл бафтауйнаг ан цалдæр зæгъуйнаги.

Æмбурди ци мадзæлтти кой цудæй, етæ, дзубанди дæр ибæл нæййес, æнæмæнгæ гъæугæ ’нцæ, æма пайда дæр фæууодзæнæнцæ. Фал уой хæццæ ба ма æнгъезуй уотæ бафæрсун дæр: е куд æй, æма нефть æма уой продукттæй цъоппидзаг ка ’й, сауæнгæ ма фæсарæнтæмæ парахаттæй æрветунмæ кæмæй ададзунцæ, еци бæстæн æхе медæгæ ба, тоги аргъ уогæй, уæддæр рæстæгæй-рæстæгмæ нæбал фæффагæ кæнуй. Уотæ цæмæн æй, зæгъгæ, дзуапп цæмæннæ байагурдæуй, еци къабæзтæ (нефть амал кæнуни, уомæй продукттæ аразуни æма сæ уæйæ кæнун) ке къохти ’нцæ, уонæй. Етæ гъæздугæй-гъæздугдæр кæнунцæ, адæми ба гъезæмæртти æфтаунцæ. Дзуапп байагорун ба си гъæуй, уæлдайдæр ба абони, нæ Фидибæсти нихмæ не ’знæгтæ аллихузон фудмиутæ ку аразунцæ, уæд. Фарстамæ, æвæдзи, айдагъ экономикон цæстингасæй кæсун нæ гъæуй, фал, æфсармæ æма цæсгондзийнади æгъдауæй дæр. Уомæн æма Уæрæсей цæргæй, æма ин æ гъæздугдзийнæдтæй парахаттæй хе хуарзæн ка пайда кæнуй, етæ сæ хийнæйдзаг миутæй нæ Фидибæстæн не ’ндагон æзнæгтæй минкъийдæр зæран ке нæ хæссунцæ. Бустæги æй фегæр кодтан? Лæмбунæгдæр ибæл ку расагъæс кæнайтæ, уæд нæ балæдæрдзинайтæ æма нæ хæццæ исарази уодзинайтæ.

Раст зæгъгæй, мæнæ ци фарстай кой кæнæн, е мах республикæй аразгæ нæй – нæййес нæмæ уæхæн равгитæ æма равналæнтæ. Фал адæймаг æнæдзоргæ куд уа, æнæрастдзийнадæ æнæгъæнæ бæстæн фидбилизхæссæг ку уа, уæд… Нæ зæрдæ ма дарæн уобæл дæр, æма нæ кæд фегъосиуонцæ, гъуддæгутæ кæмæй аразгæ ’нцæ, етæ дæр…