– Абони махæн хъæбæр ахсгиаг æй нæ фидибæстон анзфинст, нæ фидтæлтиккон хуæрзуагон æгъдæуттæ æма фæткитæ, нæ адæми уодварни алæмæтдзийнадæ багъæуай кæнун æма сæ хæзнати хæзнайæй нæ идарддæри фæлтæртæмæ  хъæртун кæнун, цæмæй уонæн дæр тæходуйаг æма разæнгардгæнæг уонцæ сæ ирисхъи хабæрттæ аразгæй. Еци агъазиау гъуддаги ба уæлдай ахедундзийнадæ ес парламентон æмгустадæн. Уой æнхæст кæнгæй,  ахсгиаг æй айдагъ закъонæвæрунадæ æма баради хæццæ баст унаффитæ хæссун нæ, фал ихæсгин ан регионти историон бастдзийнæдтæ ахур кæнун. Етæ ’нцæ нæ федар еудзийнадæбæл дзорæг æма размæцуди æнтæстдзийнадæн сæйрагдæр фæрæзнæ.

Аци гъуди, зæгъун æнгъезуй, иссæй нæ республики Парламенти Сæрдар Тускъати Тайморазæн æрæги сахар Пятигорски «Тасс-Кавказ»-и пресс-центри ци фембæлд адтæй, уой рæстæг æ радзубандий сæйрагдæр зæгъуйнæгтæй еу.

Парламентон æмгустади койæй хумæтæги нæ райдæдта æ радзубанди. Цæветтонгæ, æрæги Дагестани арæзт æрцудæй Цæгат Кавкази Парламентон Ассоциаций XIII конференци. Уæлдай æргом си раздахтонцæ Цæгат Кавкази федералон зилди регионти социалон-экономикон ирæзти сæйраг рахуæцæнтæмæ. Æркастæнцæ паддзахадон программитæ æма национ проекттæ царди уадзуни фарстатæмæ. Уони фæрци граждæнти царди  уавæртæ зингæ фæххуæздæр уодзæнæнцæ.

Аци конференций ахедундзийнадæ цæйбæрцæбæл агъазиау æй, уобæл дзоргæй Тускъати Таймораз уотæ загъта:

– Æмзунд æма æмвæндæй архайди фæрци берæ фулдæр æнтæсуй. Еумæ бакосæн, экономикæ æма социалон къабазæбæл хуæздæр æрдæмæ ка фæззиндзæнæй æма сæбæл комкоммæ ка ахедуй, уæхæн закъонти проекттæбæл.

Нæ республики Парламенти Сæрдар æ радзубандий уæлдай лæмбунæгдæр æргом раздахта цæгаткавказаг региони историон-культурон гъæздуг бунтæ багъæуай кæнуни фарстатæмæ. Æма бæлвурд дæнцитæ æрхаста нæ республики уой фæдбæл ци берæвæрсуг куст арæзт цæуй, уæдта ма ракодта, еци гъуддаги иннæ регионти хæццæ ци æмгустадæ ес, уой кой дæр.

Цæгат Иристони Парламент бæстонæй архайуй синхаг регионти закъонæвæрæг оргæнти хæццæ æмархайди бастдзийнæдтæ ахедгæдæр кæнунбæл. Галеуæрдигæй къари – ТУСКЪАТИ Таймораз, зæрдиагæй дзубанди кæнуй нæ республики æма Кæсæг-Балхъари Парламентти фембæлди архайгути хæццæ.

Тускъати Тайморазæн æ радзубандий зингæ хай адтæй нæ республики Парламенти нури архайди туххæй. Зæгъæн, аци анзи фиццаг æмбесæн хатдзæгтæ кæнгæй, радзурдта, экономикон домæнтæ æнхæст кæнгæй, бюджетбæл æма хъалонти закъонæвæрунадæ æнхæст кæнунмæ циуавæр цæстдард цæуй æма Парламенти Совети цæугæ æмбурдти кусти туххæй.

Хецæн дзубанди адтæй  сæрмагонд æфсæддон операций архайгутæн æма сæ бийнонтæн агъази мадзæлттæбæл. Тускъати Таймораз куд баханхæ кодта, уотемæй депутаттæн нуртæккæ  е æй сæ сæйрагдæр архайд.

– Ипотекæ райсуни зæрдæмæдзæугæдæр льготитæ, кредитон каникултæ, сæрмагонд æфсæддон операций архайгути сувæллæнттæн ахуради, гъомбæлади фулдæр уæлæнхасæн зæрдæдарæнтæ, медицинон лæггæдтæ, санаторитæ æма курорттæмæ лæвар балцæгтæ – аци æма æндæр фарстати хæццæ баст нормативон-барадон акттæ федаргонд æрцудæй, æма куст цæуй идарддæр æма еудадзугдæр.

Нæ республики Парламенти кусти зингæ бунат ахæссуй районти æмбурдтæ аразуни фæткæ. Рахесæрдигæй къари – Парламенти депутаттæ Мæздæги райони.

Спикер устур æргом раздахта ахуради къабазæмæ. Æ дзубандимæ гæсгæ, дæсни косгутæ цæттæ кæнун гъæуй  экономикæ æма фæллойни базаради нуриккон домæнтæмæ гæсгæ. Уой туххæй ба гъæуй фæсевæди хæццæ профориентацион куст кæнун. Аци рауæн ахсгиаг æй ахургæнæндæнтти, муниципалон хецаудзийнади оргæнти æма бизнеси минæвæртти хæццæ æмархайд.

Уæрæсей адæмти еудзийнади Анз бæрæг кæнуни фæлгæти Парламент циуавæр ихæстæ æнхæст кæнуй, зæгъгæ, аци фарстайæн дзуапп дæтгæй, Тускъати Таймораз радзурдта «Дорогами дружбы», зæгъгæ, Кæсæг-Балхъари республики Парламенти хæццæ хуæрзæрæги ци агъазиау форум исаразтонцæ, уой туххæй. Уæхæн еумæйаг форумтæ исаразунмæ гъавунцæ Хъæрæсе-Черкести, Дагестани æма Абхази республикити хæццæ дæр. Уомæй уæлдай  ма радзурдта, циуавæр мадзæлттæ ма исаразуйнаг æнцæ сæ æмархайд ахедгæдæр кæнунæн, уой туххæй.

Тускъати Таймораз æ гъуди загъта мадтæлон æвзаг багъæуай кæнуни фæдбæл закъон исфедар кæнуни туххæй дæр. Æ дзубандимæ гæсгæ, закъон федаргæнæн уæд уодзæнæй, æма æхсæнадæ еу гъудимæ ку æрцæуа.

– Закъон адæми дехтæ нæ, фал сæ еу ке кæнуй, уой ку балæдæрæн, уæд æй федар дæр искæндзинан æма ’й царди дæр рауадздзинан, – загъта спикер.

Еума ахсгиаг фарста – туризми райрæзт. Уой фæдбæл дзоргæй, Тускъай-фурт куд загъта, уотемæй республики ци туристон илци федаргонд æрцудæй, е бавдиста, унаффæ раст ке адтæй, уой.

Уой ахедундзийнадæ региони экономикæбæл нуриуæнгæ хуæрзæрдæмæ фæззиндтæй – еци фæрæзнитæй цалцæггонд цæунцæ аллихузон объекттæ, курорти уавæртæ нуриккон домæнтæмæ гæсгæ хузæнон кæнунцæ.

Фал Тускъай-фурти гъудимæ гæсгæ еци илци алкæмæй æмхузон есгæ нæй, уæлдайдæр, дзубанди берæсувæллонгин бийнонти туххæй ку цæуа, уæд. «Сувæллæнтти туризм», фиццагидæр, ирæзгæ фæлтæрæн агъаз æй нæ бæстæ хуæздæр базонунæн, Цæгат Иристони Национ музеймæ бацæунæн, Устур Фидибæстон тугъди туххæй æвæрд экспозицитæмæ лæмбунæг æркæсунæн… Уой дæр ма баханхæ кодта, æма туристон илци региони экономикæн агъаз æй, фал ма ибæл бакосун гъæуй, цæмæй еци æхцай фæрæзнитæ уæлæнхасæн уаргъæй ма æрæнцайуонцæ бийнонтæбæл.

Пресс-конференций кæронбæттæни Тускъати Таймораз радзурдта, Цæгат Иристони Парламентæн фæззигон сессий æ кусти сæйрагдæр ци уодзæнæй, уой туххæй. Сæйрагдæр си уодзæнæй нæуæг анзмæ республики бюджети проектбæл бакосун.

– Исонибони бюджет арæзт цæудзæнæй, депутаттæ се ’взаргути хæццæ фембæлдтити рæстæг ци фæндитæ æма феппайуйнæгтæ хæсдзæнæнцæ, уони бундорбæл. Уомæй уæлдай, фæндæ кæнæн, хъалонти политикæ ка аразуй, республикон еци закъонтæ нæуæгæй равзарун, æма, нуртæккæ ци хъалонтæ ес, уони ахедундзийнадæн аргъ искæнун.

Æрмæг бацæттæ кодта ХЕКЪИЛАТИ Маринæ.