Валерий ФАЛЬКОВ æма Сергей МЕНЯЙЛО

Цæгат Иристони æрæги косæг балций адтæй Уæрæсей Федераций наукæ æма уæлдæр ахуради министр Валерий Фальков. Нæ республики Сæргълæууæг Сергей Меняйлой хæццæ фембæлди рæстæг æрдзубанди кодтонцæ региони наукон-ахурадон инфраструктури ирæзтбæл æма уæлдæр ахуради ахсгиагдæр проекттæбæл. Уæлдай æргом раздахтонцæ кадртæ цæттæ кæнуни гъуддагмæ.

Сергей Меняйло зæрдиагæй райарфæ кодта Валерий Фальковæн, Уæрæсей Федераций наукæ æма уæлдæр ахуради министрадæ Цæгат Иристони ци проекттæ æнхæстгонд цæунцæ, уонæмæ устур æргом ке æздахуй, уой, æма агъази туххæй.

– Цæгат Иристон нуриуæнгæ æмгустади туххæй бадзурдтæ исаразта нæ бæсти раззагдæр университеттæй цалдæрей хæццæ, – загъта нæ республики разамонæг. – Ахгиаг æй, цæмæй етæ еугурæй дæр исуонцæ бæлвурд хъæппæрестæ – еумæйаг ахурадон программитæ, наукон æртасæн куститæ, стажировкитæ æма нæуæг гæнæнтæ студенттæ æма ахургæнгутæн.

Æ балций райдайæни Валерий Фальков адтæй Беслæни, 2004 анзи 1-3 сентябри теракти амæттæгти рохс ном иссирдта мемориалон комплекс «Изæдти сахар»-и, деденгутæ исæвардта Беслæни дæрæнгонд 1-аг скъолай спортивон зали. Бабæрæг кодта терроризм не ’руадзуни Дуйнеуон культурон-патриотон центр «Беслæн. 1-аг скъола» дæр. Ами бæлвурдæй æвдист цæунцæ 22 анзей размæ ци æверхъауæй-æверхъаудæр цаутæ ’рцудæй, етæ. Валерий Фальков æрзилдæй, сувæллæнттæ æма ахургæнгутæ, еци æверхъау бæнтти скъолай ка бахаудтæй æма син агъаз ка кодта, уони хабæрттæ финст кæми ’рцудæнцæ, еци залтæбæл.

Федералон министр æ балций рæстæг базонгæ ’й Цæгат Иристони Хетæгкати Къостай номбæл паддзахадон университет æма Цæгат-Кавказаг хуæнхон-металлургон институти архайди хæццæ.

*  *  *

Валерий ФАЛЬКОВ æма ХЪАМБОЛТИ Марат

Валерий Фальков ма бабæрæг кодта Хонсар Иристон дæр. Æ хæццæ ма еци косæг балций адтæнцæ уæрæсейаг раззагдæр уæлдæр ахургæнæндæнтти æма наукон организацити разамонгутæ. Гъуддагон фембæлд син адтæй республики Президенти ихæстæ æнхæстгæнæг Хъамболти Марати хæццæ. Æ радзубандий рæстæг Хъамболи-фурт уотæ баханхæ кодта:

– Хонсар Иристони наукæ, ахурадæ, æнæнездзийнадæ гъæуайкæнуйнадæ æма гъæууон хæдзаради æнтæстгиндæр райрæзтбæл архайди, уæдта ма берæ æндæр ахсгиаг гъуддæгути дæр нæ уæрæсейаг æмгустгæнгутæ еудадзугдæр æнцæ цæттæ нæ фарсмæ æрбалæуунмæ.

Фембæлди рæстæг иуазгутæ æма фусунтæ æрдзубанди кодтонцæ республикæн гъæугæ дæсни косгутæ цæттæ кæнуни, уæдта Хонсар Иристони паддзахадон университети идарддæри ирæзти фарстатæбæл.

Фембæлди архайгутæ бафинстонцæ Уæрæсей Федераций наукæ æма уæлдæр ахуради министрадæ æма Республикæ Хонсар Иристони ’хсæн æмгустади бадзурд. Документ нисан кæнуй дууæ паддзахадей уæлдæр ахургæнæндæнттæ æма наукон организацити ’хсæн æмгустадæ, ци фæлтæрддзийнадæ сæмæ ес, уой хæццæ кæрæдзей зонгæ кæнун, стажировкитæмæ æма дæснидзийнадæ бæрзонддæр кæнуни туххæй студентти, ахургæнгутæ æма ахургæндти æрветун æма æндæртæ. Уомæй уæлдай, араздзæнæнцæ еумæйаг æртасæн куститæ, архайдзæнæнцæ нимæдзон ахурадон технологитæ парахат кæнунбæл, араздзæнæнцæ наукон конференцитæ, форумтæ æма олимпиадитæ.

Иннæ ахсгиаг гъуддаг – Цæгат Иристони фæззиндзæнæнцæ уæрæсейаг уæлдæр ахургæнæндæнтти филиалтæ, ирæздзæнæй ахурадон æма æртасæнтæ кæнуни инфраструктурæ, фæсевæдон хъæппæрестæн уодзæнæй агъаз.

Хонсариристойнаг студенттæн, ахургæнгутæ æма æригон ахургæндтæн уодзæнæй ахури размæ цæун æма уæрæсейаг раззагдæр ахурадон æма наукон центрти еумæйаг проектти архайуни нæуæг гæнæнтæ.

*  *  *

Хонсар Иристон æма мæскуйаг уæлдæр ахургæнæндæнтти æмархайди туххæй ма еума æхцæуæн хабар. Уæрæсей Александр Герцени номбæл паддзахадон педагогон университети минæвæртти къуар бабæрæг кодтонцæ республики цалдæр ахургæнæндони – Советон Цæдеси Бæгъатæр Цхурбати Ивани номбæл Знаури астæуккаг скъола, Дзауи астæуккаг æма Ленингори уруссаг скъолатæ, æма уоми косæг ахургæнгутæн радзурдтонцæ, психологон-педагогон кълæстæ цæттæ кæнгæй син университети ’рдигæй ци амунддзийнадтæ уодзæнæй, уæдта сæ рауагъдонтæй педагоги дæснийадæ ка равзара, уонæн алливæрсуг агъаз ке уодзæнæй, уой туххæй. Сæйрагдæр нисанбæл фембæлди архайгутæ банимадтонцæ се ’нгом æмгустадæ æма профилон психологон-педагогон кълæстæ наукон æма методикон æрмæгæй ефтонг кæнун.

Мæскуйаг иуазгутæ æхцæуæнæй базонгæ ’нцæ скъолати ахургæнгути хæццæ, фæууидтонцæ сæ уавæртæ, сæ гæнæнтæ, хестæр кълæсти ахурадон процесс цæмæй хецæн кæнуй, уой исбæлвурд кодтонцæ. Фæннисан кодтонцæ, фæсевæди ’хсæн профориентацион куст кæнун ке гъæуй, уæлдайдæр федæни дæснийадæ æвзаргæй.

Нуриккон ахургæнæгмæ фулдæр домæнтæ ес, уомæ гæсгæ хестæркъласонтæн араздзæнæнцæ ахурадон сменитæ, зонгæ сæ кæндзæнæнцæ дæснийади сосæгдзийнæдти хæццæ. Хонсар Иристони ахуради национ системæ ка æвдесдзæнæй, уæхæн психологон-педагогон кълæсти проекттæ еумæйагæй цæттæ кæндзæнæнцæ.